Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

Devanagari script

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहास्यं न जानन्ति नर्मदायां व्यवस्थितम्

Transliteration

te mūḍhāste durācārāsteṣāṃ janma nirarthakam | candrahāsyaṃ na jānanti narmadāyāṃ vyavasthitam

Translation

Mereka itulah orang yang dungu dan berkelakuan buruk; kelahiran mereka sia-sia—mereka yang tidak mengenal Candrahāsya yang bersemayam di Narmadā.

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• मूढाः: deluded/foolish
• मूढाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मूढ (कृदन्त, √मुह्, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; पुनरुक्ति-बल

• दुराचाराः: evil-doers/people of bad conduct
• दुराचाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर् (उपसर्ग/अव्यय) + आचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—दुष्टः आचारः येषाम् (evil conduct)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• जन्म: birth/life
• जन्म: Karta/Predicate (विधेय)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• निरर्थकम्: meaningless
• निरर्थकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर् (उपसर्ग) + अर्थ (प्रातिपदिक) + क (प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (meaningless)

• चन्द्रहास्यम्: Candrahāsya (tīrtha)
• चन्द्रहास्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रहास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तीर्थ-नाम

• न: not
• न: Sambandha/Modifier (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• जानन्ति: know
• जानन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• नर्मदायाम्: in/on the Narmadā
• नर्मदायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• व्यवस्थितम्: situated/established
• व्यवस्थितम्: Karma-Visheshana (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + √स्था (धातु) (क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘स्थित’ अर्थे (situated/established)

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced)

Characters & Entities

• Candrahāsya
• Narmadā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Neglect of sacred knowledge and dharmic opportunity is portrayed as a wasted human birth; awareness of tīrthas is part of right living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Candrahāsya-tīrtha on the river Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse stresses knowing/recognizing the tīrtha as a prerequisite to benefiting from it.