Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सोमतीर्थमनुत्तमम् । चन्द्रहासेति विख्यातं सर्वदैवतपूजितम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchenmahīpāla somatīrthamanuttamam | candrahāseti vikhyātaṃ sarvadaivatapūjitam

Śrī Mārkaṇḍeya bersabda: Kemudian, wahai pelindung bumi (raja), hendaklah pergi ke Somatīrtha yang tiada bandingan, masyhur dengan nama Candrahāsa, yang dipuja oleh sekalian dewa.

śrī-mārkaṇḍeyaḥthe venerable Mārkaṇḍeya
śrī-mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (श्री प्रातिपदिक) + mārkaṇḍeya (मार्कण्डेय प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय (honorific qualifier); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tataḥthen
tataḥ:
Desha-Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (ततः अव्यय/तद्-प्रभव)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formलोट्/विधिलिङ् (injunctive/optative sense), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थ (should go)
mahīpālaO king (protector of the earth)
mahīpāla:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahī (मही प्रातिपदिक) + pāla (पाल प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुष (mahīyāḥ pālaḥ); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
soma-tīrthamSoma-tīrtha
soma-tīrtham:
Karma (Destination/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsoma (सोम प्रातिपदिक) + tīrtha (तीर्थ प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (सम्बन्ध/षष्ठी: somasya tīrtham); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
anuttamamunsurpassed, excellent
anuttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuttama (अनुत्तम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (superlative: unsurpassed)
candrahāsa(called) Candrahāsa
candrahāsa:
Karma (Apposition to tīrtha/कर्म)
TypeNoun
Rootcandra (चन्द्र) + hāsa (हास)
Formसमासः तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय (candrahāsa = ‘moon-smile’ as name); पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (नाम)
itithus, as
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative)
vikhyātamrenowned
vikhyātam:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeVerb
Rootkhyā (ख्या धातु) + vi + kta (क्त)
Formकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘well-known’
sarva-daivata-pūjitamworshipped by all deities
sarva-daivata-pūjitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (सर्व) + daivata (दैवत) + pūjita (पूजित; pūj धातु + क्त)
Formसमासः तत्पुरुष (sarvaiḥ daivataiḥ pūjitam / sarvadaivatair pūjitam); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Somatīrtha (Candrahāsa)

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed as mahīpāla)

Scene: Mārkaṇḍeya instructs Yudhiṣṭhira to go to Somatīrtha called Candrahāsa; the tīrtha is shown as a luminous riverbank with a crescent motif and devas offering worship.

M
Mārkaṇḍeya
S
Somatīrtha
C
Candrahāsa
D
Devas

FAQs

Pilgrimage (tīrtha-yātrā) is presented as a dharmic act, and Somatīrtha is introduced as exceptionally sacred.

Somatīrtha, also known as Candrahāsa, within the Revā Khaṇḍa’s tīrtha landscape.

The prescription is to go (gacchet) to Somatīrtha for worship/participation in its sanctity.