Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

उद्धृत्य जगतां देवीमुदीर्णो भृगुकच्छके । ततः पञ्चम उदीर्णो वराह इति संज्ञितः

uddhṛtya jagatāṃ devīmudīrṇo bhṛgukacchake | tataḥ pañcama udīrṇo varāha iti saṃjñitaḥ

Setelah mengangkat Dewi bagi segala dunia, yakni Bumi, Baginda bangkit mulia di Bhṛgukacchaka. Lalu perwujudan kelima yang luhur dikenali dengan nama ‘Varāha’.

उद्धृत्यhaving lifted
उद्धृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootud-√hṛ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund); ‘having lifted’
जगताम्of the worlds/beings
जगताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (neuter, genitive, plural)
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (feminine, accusative, singular)
उदीर्णःmanifested/risen
उदीर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootud-√īr (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषणम्; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past participle; masc. nom. sg.)
भृगुकच्छकेin Bhṛgukacchaka
भृगुकच्छके:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhṛgu + kacchaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (masc. loc. sg.); तत्पुरुषः: भृगोः कच्छकः (in Bhṛgukacchaka)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpañcama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nom. sg.); क्रमवाचक-विशेषणम्
उदीर्णःmanifested
उदीर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootud-√īr (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past participle; masc. nom. sg.)
वराहःVarāha (Boar)
वराहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvarāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nom. sg.); नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण-निपातः (quotative)
संज्ञितःis named
संज्ञितः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√jñā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past passive participle; masc. nom. sg.); ‘named/designated’

Purāṇic narrator (contextual)

Tirtha: Bhṛgukacchaka

Type: kshetra

Scene: At Bhṛgukacchaka, Varāha stands triumphant, Earth-goddess uplifted; the Narmadā’s waters shimmer nearby; pilgrims gather as the fifth manifestation is proclaimed.

B
Bhṛgukacchaka
B
Bhūmi (Devī of the worlds)
V
Varāha

FAQs

Places become tīrthas when divine acts are remembered there; sacred geography preserves the memory of cosmic rescue as accessible pilgrimage merit.

Bhṛgukacchaka, where the fifth manifestation is specifically named ‘Varāha’.

No explicit rite; the implied practice is visiting for darśana of the Varāha manifestation.