Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

Devanagari script

तामिस्रमन्धतामिस्रं पातालं सप्तमं ययौ । ततो जगाम भूर्लोकं प्राणार्थी स वृषोत्तमः

Transliteration

tāmisramandhatāmisraṃ pātālaṃ saptamaṃ yayau | tato jagāma bhūrlokaṃ prāṇārthī sa vṛṣottamaḥ

Translation

Dia pergi ke Tāmisra dan Andhatāmisra, hingga ke Pātāla yang ketujuh. Kemudian, demi menyelamatkan nyawanya, lembu yang mulia itu kembali ke Bhūrloka (dunia bumi).

Word by Word

• तामिस्रम्: Tāmisra (a hell)
• तामिस्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तामिस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; neuter, accusative singular

• अन्धतामिस्रम्: Andhatāmisra (blind darkness hell)
• अन्धतामिस्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्ध + तामिस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/विशेषणपूर्वपदसमास (अन्धं तामिस्रम्); neuter, accusative singular

• पातालम्: Pātāla (netherworld)
• पातालम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाताल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; neuter, accusative singular

• सप्तमम्: seventh
• सप्तमम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पातालम् इति विशेषणम्; neuter, accusative singular

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 3rd person singular perfect

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (तदनन्तरम्); indeclinable adverb

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 3rd person singular perfect

• भूर्लोकम्: the earth-world (Bhūloka)
• भूर्लोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूः + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भूः लोकः); masculine, accusative singular

• प्राणार्थी: seeking life (for survival)
• प्राणार्थी: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राण + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः (प्राणान् अर्थयते/प्राणार्थी); masculine, nominative singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun, masculine nominative singular

• वृषोत्तमः: the best bull
• वृषोत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृष + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (उत्तमः वृषः); masculine, nominative singular

Speaker

Sūta (deduced narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Reva (Narmadā) tirtha-context (implicit)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A terrified, noble bull plunges through shadowy netherworld strata—Tāmisra and Andhatāmisra—then bursts upward into the light of Bhūrloka, still hunted by unseen karmic force.

Characters & Entities

• Tāmisra
• Andhatāmisra
• Pātāla
• Bhūrloka
• Vṛṣottama (Bull)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When fear is driven by wrongdoing and violence, even the darkest extremes offer no refuge—only a turn toward dharma can.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes cosmological realms (tamas-filled regions and Bhūrloka).

What ritualistic prescription is mentioned?

None is stated in this verse.