Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

Devanagari script

प्रमथानां निनादेन कल्कलेन च बन्दिनाम् । यस्मात्प्रतिष्ठितं लिङ्गं तस्माज्जातं तदाख्यया

Transliteration

pramathānāṃ ninādena kalkalena ca bandinām | yasmātpratiṣṭhitaṃ liṅgaṃ tasmājjātaṃ tadākhyayā

Translation

Kerana liṅga itu ditegakkan di tengah gemuruh para Pramatha dan hiruk-pikuk seruan para pemuji, maka ia dikenali dengan nama itu juga: Kalkaleśvara.

Word by Word

• प्रमथानाम्: of the Pramathas
• प्रमथानाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रमथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Genitive, Plural)

• निनादेन: by/with the roar
• निनादेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: निनाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)

• कल्कलेन: by/with the clamor
• कल्कलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कल्कल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• बन्दिनाम्: of the bards/panegyrists
• बन्दिनाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बन्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Genitive, Plural)

• यस्मात्: from which
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोग (Ablative Singular)

• प्रतिष्ठितम्: established
• प्रतिष्ठितम्: Kriya (Participial predicate/कृदन्त-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular)

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular)

• तस्मात्: from that
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Ablative Singular)

• जातम्: arose / was born
• जातम्: Kriya (Participial predicate/कृदन्त-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (उत्पन्नम्) (Neuter, Nom/Acc, Singular)

• तत्: that (name/thing)
• तत्: Karta (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (Neuter, Nom/Acc, Singular)

• आख्यया: by the appellation/name
• आख्यया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आख्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Instrumental, Singular)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice; likely Mārkaṇḍeya continuing the Revā-khaṇḍa narration)

Characters & Entities

• Pramatha
• Bandi (bards)
• Śiva-liṅga
• Kalkaleśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred place’s very name can preserve the memory of its divine consecration and the devotional atmosphere surrounding it.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kalkaleśvara—Śiva’s liṅga whose name arises from the tumult (kalkala) during its establishment.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied rite is liṅga-pratiṣṭhā (consecration/establishment), accompanied by devotional acclamation and praise.