Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 79

पिङ्गः खुरविषाणाभ्यां स नीलो वृष उच्यते । यस्तु सर्वाङ्गपिङ्गश्च श्वेतः पुच्छखुरेषु च

piṅgaḥ khuraviṣāṇābhyāṃ sa nīlo vṛṣa ucyate | yastu sarvāṅgapiṅgaśca śvetaḥ pucchakhureṣu ca

Jika lembu jantan berwarna keemasan pada kuku dan tanduknya, ia disebut lembu ‘nīla’. Namun yang keemasan pada seluruh tubuh, dan putih pada ekor serta kuku—

पिङ्गःtawny
पिङ्गः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (वृषः)
खुरविषाणाभ्याम्by (its) hooves and horns
खुरविषाणाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootखुर-विषाण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (खुरौ च विषाणे च)
सःthat (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नीलःdark/blue-black
नीलः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (वृषः)
वृषःbull
वृषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सर्वाङ्गपिङ्गःtawny in all limbs
सर्वाङ्गपिङ्गः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-अङ्ग-पिङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थः—सर्वेषु अङ्गेषु पिङ्गः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
श्वेतःwhite
श्वेतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (यः/वृषः)
पुच्छखुरेषुon the tail and hooves
पुच्छखुरेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुच्छ-खुर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (पुच्छेषु च खुरेषु च)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Unspecified in snippet (Revā-khaṇḍa narrator)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Scene: Close, almost ‘manual-like’ depiction of bulls with distinct hoof/horn/tail colorations, shown to a patron by a priest for correct selection.

V
Vṛṣa (bull)
N
Nīla (type)
P
Piṅga (type)

FAQs

Dharma is practiced with discernment—ritual gifts are specified with auspicious characteristics to maximize sacred intent.

The Revā-khaṇḍa tīrtha context of the discourse (not named in this verse).

Selecting an appropriate bull for vṛṣotsarga based on defined color/marking categories.