Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

तत्र तीर्थे पुनर्गत्वा तपः कृत्वा सुदुष्करम् । पूजयित्वा द्विजान्भक्त्या यास्येते द्वारकां पुनः

tatra tīrthe punargatvā tapaḥ kṛtvā suduṣkaram | pūjayitvā dvijānbhaktyā yāsyete dvārakāṃ punaḥ

Setelah pergi lagi ke tīrtha itu, melaksanakan tapa yang amat sukar, serta memuliakan para dvija dengan bhakti, mereka akan kembali menuju Dvārakā sekali lagi.

तत्रthere
तत्र:
Kriyāviśeṣaṇa (Locative adverb)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Locative)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (absolutive/gerund)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object of absolutive)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; 'कृत्वा' इत्यस्य कर्म
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (absolutive/gerund)
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसु + दुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; 'तपः' इत्यस्य विशेषणम्
पूजयित्वाhaving worshipped/honoured
पूजयित्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपूज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (absolutive/gerund); ल्यप्-आदेश (पूजयित्वा)
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
यास्येतेthey two will go
यास्येते:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/future), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन
द्वारकाम्to Dvārakā
द्वारकाम्:
Karma (Goal as object)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Dvārakā; plus an unnamed tīrtha previously referenced

Type: kshetra

Listener: Pārtha (Arjuna)

Scene: Pilgrims/divine brothers at a riverside or sacred ford performing austerities; then honoring brāhmaṇas with offerings; finally a sea-girt golden Dvārakā on the horizon as they depart/arrive.

T
Tīrtha (Yojaneśvara)
D
Dvārakā
D
Dvija (Brāhmaṇas)

FAQs

True tīrtha practice joins austerity with humility—honoring the learned and living a life of devotion alongside pilgrimage.

The tīrtha under discussion in the chapter—Yojaneśvara—linked here to the onward journey to Dvārakā.

Performing severe tapas at the tīrtha and worshipping/honoring dvijas (brāhmaṇas) with devotion.