Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

चतुर्दश पुरा कल्पा न मृता येषु नर्मदा । तानहं सम्प्रवक्ष्यामि देवी प्राह यथा मम

caturdaśa purā kalpā na mṛtā yeṣu narmadā | tānahaṃ sampravakṣyāmi devī prāha yathā mama

Pada zaman dahulu ada empat belas kalpa di mana Narmadā tidak ‘mati’, yakni tidak pernah terputus lenyap. Kini akan aku nyatakan semuanya, sebagaimana Dewi telah menuturkannya kepadaku.

चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्दशन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (here) प्रथमा बहुवचनार्थे ‘fourteen’
पुराformerly
पुरा:
अधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly)
कल्पाःaeons
कल्पाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
not
:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
मृताdead
मृता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √मृ)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नर्मदाया विशेषण
येषुin which
येषु:
अधिकरण (Locus)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
नर्मदाNarmadā
नर्मदा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तान्those (aeons)
तान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
सम्प्रवक्ष्यामिI will fully tell
सम्प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्+प्र
देवीthe Goddess
देवी:
कर्ता (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘said’
यथाas
यथा:
सम्बन्ध (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (as/according to)
ममto me/of me
मम:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन

A Purāṇic narrator (citing revelation from Devī)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Listener: Pāṇḍava

Scene: The speaker prepares to recite fourteen kalpas where Revā does not cease, explicitly citing that the Goddess herself told him—suggesting a prior vision or divine audience.

N
Narmadā (Revā)
D
Devī (Goddess)

FAQs

Sacred geography is validated through divine revelation—Narmadā’s greatness is taught as a truth disclosed by the Goddess.

Narmadā/Revā, whose uninterrupted sanctity across kalpas is being introduced.

No explicit ritual; the verse serves as a preface to a doctrinal list used to inspire pilgrimage and worship.