Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 126›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र परं तीर्थमयोनिजम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र न पश्येद्योनिसङ्कटम्

Transliteration

mārkaṇḍeya uvāca | tato gacchettu rājendra paraṃ tīrthamayonijam | snātamātro narastatra na paśyedyonisaṅkaṭam

Translation

Mārkaṇḍeya berkata: “Wahai raja yang mulia! Sesudah itu hendaklah engkau pergi ke tirtha tertinggi bernama Ayonija. Sesiapa yang sekadar mandi di sana, tidak lagi melihat kesengsaraan kelahiran dari rahim.”

Word by Word
मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रम/कारणवाचक; adverb: thereafter/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञाम् इन्द्रः)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (तीर्थम् इति विशेष्यस्य)
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
अयोनिजम्not born of a womb; miraculous
अयोनिजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + योनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; नञ्-समास/नकारार्थ (not womb-born); विशेषण (तीर्थम्)
स्नातमात्रःhaving merely bathed
स्नातमात्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नात (स्ना धातु) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘स्नात’; समासः—तत्पुरुष (स्नातः एव मात्रः = just bathed)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक; adverb)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
पश्येत्would see/should see
पश्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
योनिof birth/womb
योनि:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन; पूर्वपद-सम्बन्ध (सङ्कटम् इति विशेष्यस्य)
सङ्कटम्distress/difficulty
सङ्कटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसङ्कट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayonija

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra (king; likely the adhyāya’s interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya instructs a king on a riverbank; the Ayonija-tīrtha waters shimmer with a subtle cosmic aura. A bather emerges from the water with a radiant, unburdened expression, while faint imagery of a broken cycle (wheel/chain) symbolizes release from womb-birth.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
R
Rājendra (the King, addressee)
A
Ayonija Tīrtha

FAQs

A tīrtha is portrayed as a liberating threshold: even simple snāna, when done in faith, is said to loosen the bondage of repeated embodied birth.

Ayonija Tīrtha, introduced as a “supreme” sacred place in the Revā-khaṇḍa itinerary.

Snāna (ritual bathing) at Ayonija Tīrtha.

←Previous Verse
Next Verse→