Mantra 96
Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Agni Jātavedas (explicit).
Chandas: Triṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒भि प्र॑वन्त॒ सम॑नेव॒ योषा॑: कल्या॒ण्यः स्मय॑मानासो अ॒ग्निम् । घृ॒तस्य॒ धारा॑: स॒मिधो॑ नसन्त॒ ता जु॑षा॒णो ह॑र्यति जा॒तवे॑दाः
Transliteration
abhí pravanta sámaneva yóṣāḥ kalyāṇyàḥ smáyamānāso agním | ghṛtásya dhā́rāḥ samídho nasanta tā́ juṣāṇó haryati jātávedāḥ ||
Translation
Mereka mengalir menuju Agni, laksana anak-anak dara ke suatu pertemuan; indah dan tersenyum tatkala mendekat. Aliran ghṛta (ghee) menjadi seperti kayu penyala; dan Jātavedas, berkenan kepadanya, bergembira kerananya.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । प्र॒व॒न्त॒ । सम॑ना । इ॒व॒ । योषा॑ः । क॒ल्या॒ण्यः । स्मय॑मानासः । अ॒ग्निम् । घृ॒तस्य॑ । धारा॑ः । स॒मिधः॑ । न॒स॒न्त॒ । ताः । जु॒षा॒णः । ह॒र्य॒ति॒ । जा॒तवे॑दाः
Word by Word
अभिtowards, unto
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रवन्तlet them move/flow forth
प्रवन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√वन्/वन् (गमन/प्रवणता) + प्र (उपसर्ग)
समानेin the same (place/meeting)
समाने:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootसम + अन (प्रातिपदिक: समान)
इवas if, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
योषाःwomen, maidens
योषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोषा (स्त्रीप्रातिपदिक)
कल्याण्यःauspicious, fair
कल्याण्यः:
कर्तृ (योषाः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootकल्याणी (स्त्रीप्रातिपदिक)
स्मयमानासःsmiling
स्मयमानासः:
कर्तृ (योषाः-विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√स्मि (हासे) → स्मयमान (वर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययः)
अग्निम्Agni, the fire
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (पुंप्रातिपदिक)
घृतस्यof ghee
घृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootघृत (नपुंसकप्रातिपदिक)
धाराःstreams, flows
धाराः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधारा (स्त्रीप्रातिपदिक)
समिधःkindling-sticks, fuel
समिधः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसमिध् (स्त्रीप्रातिपदिक)
नःfor us, of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (दत्त-लाभार्थे)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सन्तुlet them be
सन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भू)
ताःthose (them)
ताः:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
जुषाणःaccepting, enjoying
जुषाणः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ) → जुषाण (शानच्)
हर्यतिrejoices, is delighted
हर्यति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हृ/हर् (हर्षे/गत्यर्थे) → हर्यति
जातवेदाःJātavedas (Agni)
जातवेदाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजातवेदस् (पुंप्रातिपदिक; अग्नेर्नाम)
Entities Mentioned
A
Agni JātavedasRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes