Mantra 28
Rishi: Traditionally connected with the Agnicayana seers (ṛṣayaḥ pūrve); in Vājasaneyin transmission often subsumed under Yājñavalkya’s redactional authority
Devata: Cosmic ordering powers; implicitly Prajāpati/Agni as the ordered totality
Chandas: Triṣṭubh (predominant cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
त आऽय॑जन्त॒ द्रवि॑ण॒ᳪ सम॑स्मा॒ ऋष॑य॒: पूर्वे॑ जरि॒तारो॒ न भू॒ना । अ॒सूर्ते॒ सूर्ते॒ रज॑सि निष॒त्ते ये भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्वन्नि॒मानि॑
Transliteration
tá ā́yajanta dráviṇaṃ sámasmā ṛ́ṣayaḥ pū́rve jaritā́ro ná bhū́nā | asū́rte sū́rte rájasi niṣatté yé bhūtā́ni samákṛṇvann imā́ni
Translation
Mereka melaksanakan yajña; para Ṛṣi terdahulu, para pemuji zaman silam, tidak kekurangan harta, mempersembahkan baginya kekayaan. Dalam yang belum terbentuk dan yang telah terbentuk, bersemayam di rajas, merekalah yang menghimpunkan dan menyatukan segala makhluk ini.
Padapatha (Word Analysis)
ते । आऽयजन्त । द्रविणम् । सम् । अस्मै । ऋषयः । पूर्वे । जरितारः । न । भूना । असूर्ते । सूर्ते । रजसि । निषत्ते । ये । भूतानि । सम्-अकृण्वन् । इमानि
Word by Word
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards; unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
अयजन्तthey worshipped / they performed sacrifice
अयजन्त:
—
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
द्रविणम्wealth; treasure
द्रविणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अस्मैto this (one)
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋषयःseers
ऋषयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
पूर्वेformer; earlier
पूर्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
जरितारःpraisers; singers
जरितारः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √जृ/जर् ‘स्तु’ इत्यर्थे—स्तोतृ)
नnot / like
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
भूनाmuch; greatly
भूना:
—
TypeIndeclinable
Rootभूना (अव्यय/निपात; ‘बहुना’ इत्यर्थे वैदिकरूपम्)
असूर्तेin the unformed / unimpelled (state)
असूर्ते:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootअ-सूर्त (प्रातिपदिक; ‘न सूर्त’)
सूर्तेin the formed / impelled (state)
सूर्ते:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootसूर्त (प्रातिपदिक)
रजसिin the region/space; in the atmosphere
रजसि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
निषत्तेwhen seated/settled
निषत्ते:
अधिकरण
TypeParticiple (Adjective) / Kṛdanta
Rootनि-षद् (धातु) → निषत्त (कृदन्त)
येwho
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूतानिbeings; created entities
भूतानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अकृण्वन्they made; they fashioned
अकृण्वन्:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
इमानिthese
इमानि:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
P
PrajāpatiA
AgniṚ
Ṛṣayaḥ pūrve (Ancient Seers)Ṛ
Ṛta / Cosmic ordering powersRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes