Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)
Devata: Chandas / Sāman-forms as ritual powers
Chandas: Yajus/prose-catalogue

आ॒च्छच्छन्द॑: प्र॒च्छच्छन्द॑: सं॒यच्छन्दो॑ वि॒यच्छन्दो॑ बृ॒हच्छन्दो॑ रथन्त॒रञ्छन्दो॑ निका॒यश्छन्दो॑ विवधश्छन्दो॒ गिर॒श्छन्दो॒ भ्रज॒श्छन्द॑: स॒ᳪस्तुप्छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप्छन्द॒ एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्दो॒ वय॒श्छन्दो॑ वय॒स्कृच्छन्दो॒ विष्प॑र्धा॒श्छन्दो॑ विशा॒लं छन्द॑श्छ॒दिश्छन्दो॑ दूरोह॒णं छन्द॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ अङ्का॒ङ्कं छन्द॑:

ā́cchaś chándaḥ prá cchaś chándaḥ saṁyáś chándo viyáś chándo bṛháś chándo rathantaráṁ chándo nikā́yaś chándo vivádhaś chándo gíraś chándo bhrájaś chándaḥ saṁstúp chándo ’nuṣṭúp chánda eváś chándo várivaś chándo váyaś chándo vayaskṛ́c chándo víṣpardhāś chándo viśā́laṁ chándaś chadíś chándo dūróhaṇaṁ chándas tandráṁ chándo aṅkā́ṅkaṁ chándaḥ

‘Āccha’ ialah chandas (meter); ‘Praccha’ ialah chandas; ‘Saṁya’ ialah chandas; ‘Viya’ ialah chandas; ‘Bṛhat’ ialah chandas; ‘Rathantara’ ialah chandas; ‘Nikāya’ ialah chandas; ‘Vivādha’ ialah chandas; ‘Giras’ ialah chandas; ‘Bhrajas’ ialah chandas; ‘Saṁstup’ ialah chandas; ‘Anuṣṭubh’ ialah chandas; ‘Evá’ ialah chandas; ‘Varivas’ ialah chandas; ‘Vayas’ ialah chandas; ‘Vayaskṛt’ ialah chandas; ‘Viṣpardhā’ ialah chandas; ‘Viśāla’ ialah chandas; ‘Chadi’ ialah chandas; ‘Dūrohaṇa’ ialah chandas; ‘Tandra’ ialah chandas; ‘Aṅkāṅka’ ialah chandas.

आच्छः । छन्दः । प्रच्छः । छन्दः । संयः । छन्दः । वियः । छन्दः । बृहः । छन्दः । रथन्तरम् । छन्दः । निकायः । छन्दः । विवधः । छन्दः । गिरः । छन्दः । भ्रजः । छन्दः । संस्तुप् । छन्दः । अनुष्टुप् । छन्दः । एवः । छन्दः । वरिवः । छन्दः । वयः । छन्दः । वयस्कृत् । छन्दः । विष्पर्धाः । छन्दः । विशालम् । छन्दः । छदिः । छन्दः । दूरोहणम् । छन्दः । तन्द्रम् । छन्दः । अङ्काङ्कम् । छन्दः

आच्छच्छन्दःthe ‘covering/approaching’ metre (a kind of chandas)
आच्छच्छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootआ-√छद् (छादन) / छन्दस् (प्रातिपदिक)
प्रच्छच्छन्दःthe ‘questioning/asking’ metre
प्रच्छच्छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्र-√छद् / छन्दस्
संयच्छन्दःthe ‘restraining/collecting’ metre
संयच्छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootसम्-√यम् (नियमन) + छन्दस्
वियच्छन्दःthe ‘separating/releasing’ metre
वियच्छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootवि-√यम् + छन्दस्
बृहच्छन्दःthe ‘great/expanded’ metre
बृहच्छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootबृहद् (प्रातिपदिक) + छन्दस्
रथन्तरम्Rathantara (a Sāman)
रथन्तरम्:
Kartā
TypeNoun
Rootरथन्तर (प्रातिपदिक; सामविशेष)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
निकायःcollection, group
निकायः:
Kartā
TypeNoun
Rootनिकाय (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
विवधःVivadha (name/epithet; a kind of chandas)
विवधः:
Kartā
TypeNoun
Rootविवध (प्रातिपदिक; अनिश्चितार्थ)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
गिरःutterances, hymns
गिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
भ्रजःsplendours, radiances
भ्रजः:
Kartā
TypeNoun
Rootभ्रज् (प्रातिपदिक)
संस्‍तुप्Saṃstup (a metre)
संस्‍तुप्:
Kartā
TypeNoun
Rootसम्-√स्तु (स्तवन) → स्तुप् (छन्दोनाम)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
अनुष्टुप्Anuṣṭubh (metre)
अनुष्टुप्:
Kartā
TypeNoun
Rootअनुष्टुभ् (छन्दोनाम)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
एवःEvas (name/epithet; a kind of chandas)
एवः:
Kartā
TypeNoun
Rootएव (प्रातिपदिक; अनिश्चितार्थ)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
वरिवःwide space, free course
वरिवः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरिवस् (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
वयःvitality; age
वयः:
Kartā
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
वयस्कृत्age-making; one that produces vitality (name of a chandas)
वयस्कृत्:
Kartā
TypeAdjective (used as noun-name)
Rootवयस् + √कृ (करण) → वयस्कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
विष्पर्धाःrivalries, contests
विष्पर्धाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवि-√स्पर्ध् (स्पर्धा) → विष्पर्धा (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
विशालम्the broad/expansive (chandas)
विशालम्:
Kartā
TypeAdjective (used as noun-name)
Rootविशाल (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
छदिःcovering, roof
छदिः:
Kartā
TypeNoun
Rootछदि (प्रातिपदिक; ‘covering’)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
दूरोहणम्hard ascent; difficult mounting
दूरोहणम्:
Kartā
TypeNoun
Rootदूरोहण (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
तन्द्रम्sloth, drowsiness
तन्द्रम्:
Kartā
TypeNoun
Rootतन्द्र (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
अङ्काङ्कम्step-by-step; marked with marks (name/epithet of a chandas)
अङ्काङ्कम्:
Kartā
TypeNoun
Rootअङ्क + अङ्क (प्रातिपदिक; द्विरुक्त)
छन्दःmetre
छन्दः:
Kartā
TypeNoun
Rootछन्दस्
C
Chandas (Metre)
S
Sāman-forms (e.g., Bṛhat, Rathantara)
V
Vāc (Sacred Speech)