Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 5

Śiva’s Freedom from Bondage and His Cosmic Support (शिवस्य अबन्धत्वं तथा सर्वाधिष्ठानत्वम्)

आशयैर्नापि संबन्धः संस्कारैः कर्मणामपि । भोगैश्च भोगसंस्कारैः कालत्रितयगोचरैः

āśayairnāpi saṃbandhaḥ saṃskāraiḥ karmaṇāmapi | bhogaiśca bhogasaṃskāraiḥ kālatritayagocaraiḥ

Dia tidak mempunyai hubungan, bahkan dengan āśaya (kecenderungan terpendam), mahupun dengan saṃskāra, iaitu kesan karmika daripada perbuatan. Juga tidak dengan pengalaman kenikmatan (bhoga) dan kesan yang lahir daripadanya—segala yang berada dalam lingkungan tiga masa: lampau, kini, dan akan datang.

āśayaiḥby/with latent tendencies, dispositions
āśayaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootāśaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/तृतीया), Bahuvacana (plural/बहुवचन)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNiṣedha-avyaya (negation/निषेध)
apieven
api:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormSamuccaya/Avadhāraṇa-avyaya (even/also/अपि)
saṃbandhaḥconnection, relation
saṃbandhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃbandha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (Nominative/प्रथमा), Ekavacana (singular/एकवचन)
saṃskāraiḥwith impressions, conditioning
saṃskāraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsaṃskāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/तृतीया), Bahuvacana (plural/बहुवचन)
karmaṇāmof actions
karmaṇām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (neuter/नपुंसकलिङ्ग), Ṣaṣṭhī vibhakti (Genitive/षष्ठी), Bahuvacana (plural/बहुवचन)
apialso
api:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormSamuccaya/Avadhāraṇa-avyaya (also/even/अपि)
bhogaiḥwith enjoyments/experiences
bhogaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhoga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/तृतीया), Bahuvacana (plural/बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (and/समुच्चय)
bhoga-saṃskāraiḥwith impressions formed by experiences
bhoga-saṃskāraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhoga (प्रातिपदिक) + saṃskāra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa samāsa (तत्पुरुष: ‘impressions of enjoyment’), Puṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/तृतीया), Bahuvacana (plural/बहुवचन)
kāla-tritaya-gocaraiḥwith those within the range of the three times (past/present/future)
kāla-tritaya-gocaraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootkāla (प्रातिपदिक) + tritaya (प्रातिपदिक) + gocara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa samāsa (तत्पुरुष; chain compound: ‘object/field of the triad of time’), Puṃliṅga (masculine/पुंलिङ्ग), Tṛtīyā vibhakti (Instrumental/तृतीया), Bahuvacana (plural/बहुवचन)

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Sadāśiva

Sthala Purana: Not a Jyotirliṅga legend; it enumerates bondage-structures (āśaya/saṃskāra/bhoga) as time-bound, implying their sublation in Śiva-realization.

Significance: Frames the pilgrim’s inner tīrtha: recognizing saṃskāras and bhoga-vāsanās as kāla-traya-gocara (time-bound) aids detachment and purification.

Type: stotra

Role: teaching

Cosmic Event: Implicit reference to kāla-traya (past-present-future) as the domain of bondage.

S
Shiva

FAQs

It teaches that Shiva (Pati), as the supreme consciousness, is untouched by āśayas and saṃskāras that bind the soul (paśu) and operate through time; realizing this transcendence is central to liberation.

Linga worship trains the mind to move from time-bound qualities and karmic conditioning toward the timeless reality signified by the Linga—Saguna devotion culminating in insight into Shiva’s nirguna freedom from impressions and enjoyment.

Meditate on Shiva as the witness beyond past-present-future while repeating the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya), offering bhasma (Tripuṇḍra) as a reminder of dispassion toward bhoga and its saṃskāras.