Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 72

द्वितीयतृतीयावरणपूजाक्रमः | The Sequence of the Second and Third Enclosure Worship (Āvaraṇa-pūjā)

पातालवासिनश्चान्ये नानायोनिसमुद्भवाः । नद्यस्समुद्रा गिरयः काननानि सरांसि च

pātālavāsinaścānye nānāyonisamudbhavāḥ | nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca

Yang lain juga—para penghuni alam Pātāla, lahir daripada pelbagai jenis kelahiran—bersama sungai-sungai, lautan, gunung-ganang, rimba, dan tasik; semuanya termasuk dalam tatanan yang meliputi segalanya itu.

पातालवासिनःdwellers in the netherworld
पातालवासिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपाताल-वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (पाताले वसन्ति)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
नाना-योनि-समुद्भवाःborn from various species
नाना-योनि-समुद्भवाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + योनि (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (‘various’ + ‘womb/species’ + ‘born from’)
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
समुद्राःoceans
समुद्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
गिरयःmountains
गिरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
काननानिforests
काननानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
सरांसिlakes/ponds
सरांसि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Cosmic Event: lokasaṅgraha/cosmic taxonomy including Pātāla and terrestrial features

FAQs

It expands the vision of devotion: every realm and category of beings—down to Pātāla and up through nature’s vast forms—stands within Shiva’s governance, reminding the seeker to recognize the Lord’s presence and order everywhere.

By listing worlds and natural powers, the verse supports Saguna contemplation: the Linga is worshipped as the visible sign of the all-pervading Pati (Shiva) who contains and sustains all domains and beings.

Practice all-pervasive Shiva-bhāvanā: while doing japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), mentally offer rivers, mountains, forests, and all beings into the Linga as a universal arghya, strengthening non-sectarian reverence and inner detachment.