Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 19

साधक-दीक्षा तथा मन्त्रसाधन

Puraścaraṇa and the Discipline of the Mantra-Sādhaka

चरुं भक्ष्यमथो सक्तुकणान्यावकमेव च । शाकं पयो दधि घृतं मूलं फलमथोदकम्

caruṃ bhakṣyamatho saktukaṇānyāvakameva ca | śākaṃ payo dadhi ghṛtaṃ mūlaṃ phalamathodakam

Nasi korban yang dimasak (caru), makanan persembahan yang boleh dimakan, butiran tepung sangai (saktu), serta padi liar (āvaka); sayur berdaun, susu, dadih, minyak sapi suci (ghṛta), akar, buah-buahan dan air—semuanya ialah makanan yang suci dan layak dipersembahkan dalam pemujaan serta laku tapa Śiva.

carumcaru (sacrificial porridge)
carum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaru (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
bhakṣyamedible food
bhakṣyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhakṣya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
athathen/and also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAnantarya/Prastāva-avyaya (अनन्तर्य/प्रस्ताव, indeclinable)
saktu-kaṇāniflour-grains (saktu particles)
saktu-kaṇāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaktu (प्रातिपदिक) + kaṇa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘particles/grains of flour’; Napumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन)
yāvakambarley (food)
yāvakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyāvaka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-अव्यय)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-अव्यय, conjunction)
śākamvegetable/greens
śākam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśāka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
payaḥmilk
payaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpayas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
dadhicurd/yogurt
dadhi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdadhi (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
ghṛtamghee
ghṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootghṛta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
mūlamroot
mūlam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmūla (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
phalamfruit
phalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीyaa), Ekavacana (एकवचन)
athaand then/also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAnantarya/Prastāva-avyaya (अनन्तर्य/प्रस्ताव)
udakamwater
udakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootudaka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)

Suta Goswami (narrating the Vāyavīya teachings to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Significance: Defines sāttvika/śuci naivedya for sustaining vrata and daily worship (sthiti): purity of diet supports steadiness of mind and continuity of Śiva-sādhana.

Role: nurturing

Offering: naivedya

S
Shiva

FAQs

It highlights sāttvika simplicity—pure, non-violent, and easily obtainable foods—supporting inner purity (śuddhi) so devotion to Pati (Śiva) can mature into grace-bestowing worship.

These items are standard, pure offerings used in Saguna worship—especially in Linga-pūjā (e.g., milk, curd, ghee, water). Offering them with mantra and humility trains the mind toward Śiva while honoring ritual propriety.

Adopt a restrained, sāttvika diet and offer simple substances (water, milk, curd, ghee, fruits) in Śiva-pūjā while reciting the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), maintaining purity and steadiness of mind.