Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 50

शिवसंस्कार-दीक्षानिरूपणम् (Śivasaṃskāra and the Typology of Dīkṣā)

तस्मिन्प्रसन्ने शिष्यस्य सद्यः पापक्षयो भवेत् । तस्माद्धनानि रत्नानि क्षेत्राणि च गृहाणि च

tasminprasanne śiṣyasya sadyaḥ pāpakṣayo bhavet | tasmāddhanāni ratnāni kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca

Apabila baginda (guru/Tuhan) berkenan, dosa murid lenyap serta-merta. Oleh itu, hendaklah dipersembahkan harta, permata, tanah ladang, bahkan rumah, sebagai bakti dan dana.

तस्मिन्in/when he (that one)
तस्मिन्:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सर्वनाम
प्रसन्नेbeing pleased
प्रसन्ने:
अधिकरण-विशेषण (Locative qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of ‘तस्मिन्’)
शिष्यस्यof the disciple
शिष्यस्य:
सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
सम्बन्ध/काल (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
पापक्षयःdestruction of sins
पापक्षयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समास: पापस्य क्षयः (षष्ठी-तत्पुरुष)
भवेत्may occur
भवेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; सर्वनाम
धनानिwealths
धनानि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रत्नानिgems
रत्नानि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्षेत्राणिfields/lands
क्षेत्राणि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
गृहाणिhouses
गृहाणि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

Suta Goswami (narrating the teaching tradition of the Vayaviya Samhita to the sages at Naimisharanya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Role: liberating

Offering: naivedya

S
Shiva

FAQs

It teaches that pāpa (sin/bondage) is cut primarily by anugraha (grace): when Shiva or the Sadguru is truly pleased, karmic impurities are destroyed swiftly, accelerating the disciple’s purification toward moksha.

In Saguna worship, pleasing Shiva through devoted service—often centered on the Linga with offerings, discipline, and reverence—invokes grace. The verse frames material gifts not as mere transaction but as bhakti expressed through dana and seva to the Lord and His representatives.

A practical takeaway is dana and seva offered with humility—supporting Shiva worship, temples, and the Guru’s spiritual work—alongside regular japa of the Panchakshara (Om Namah Shivaya) to cultivate inner purity that makes one fit for grace.