Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 22

रुद्रस्य परमात्मत्वे ब्रह्मपुत्रत्वादिसंशयप्रश्नः — Questions on Rudra’s Supremacy and His ‘Sonship’ to Brahmā

कल्पे तत्पुरुषे वृत्तां ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । पुरा नारायणो नाम कल्पे वै मेघवाहने

kalpe tatpuruṣe vṛttāṃ brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ | purā nārāyaṇo nāma kalpe vai meghavāhane

Dalam Kalpa Tatpuruṣa, diceritakan kisah purba tentang Brahmā, Parameṣṭhin, Pencipta Yang Maha Agung. Sesungguhnya, dalam Kalpa Meghavāhana, pada zaman dahulu ada yang dikenali sebagai Nārāyaṇa.

कल्पेin the kalpa (aeon)
कल्पे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
तत्पुरुषेin the Tatpuruṣa (named)
तत्पुरुषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतत्पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम्—कल्पे (तत्पुरुष-नामक-कल्पे)
वृत्ताम्the account/story
वृत्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्ता (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृत् धातु, क्त-प्रत्यय; स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; अर्थः—कथा/वृत्तान्तम्
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
परमेष्ठिनःof the Supreme Lord (Parameṣṭhin)
परमेष्ठिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ब्रह्मणः विशेषणम्/अपपद-सम्बन्धः
पुराformerly/once
पुरा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of time)
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
नामby name
नाम:
Predicate-marker (विशेष्य-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगे 'called/named' इत्यर्थे (indeclinable particle)
कल्पेin the kalpa
कल्पे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
वैindeed
वै:
Discourse-particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/खलु-अर्थक-निपातः (emphatic particle)
मेघवाहनेin (the kalpa) called Meghavāhana
मेघवाहने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेघ-वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मेघस्य वाहनम्)

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Tatpuruṣa

Cosmic Event: kalpa-cycle framing (Tatpuruṣa-kalpa; Meghavāhana-kalpa)

B
Brahma
N
Narayana

FAQs

It frames the narrative within shifting kalpas, implying that while cosmic roles (like Brahmā and Nārāyaṇa) appear within time, the Shaiva view points to Shiva (Pati) as the timeless ground beyond these cycles.

By emphasizing kalpa-based changes in cosmic history, it supports Linga worship as a stable, saguna symbol of the nirguna Supreme—Shiva—who remains constant while creation’s offices and stories vary.

Contemplate Shiva as beyond kalpa and name while repeating the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya); this steadies the mind in the eternal Pati amid changing cosmic narratives.