Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

विष्णोः स्तुतिः—शिवसतीरक्षावचनम्

Viṣṇu’s Hymn and the Petition for Śiva–Satī’s Protection

स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैश्शंकरं भक्तवत्सलम् । इदमूचे वारयंस्तं क्षिप्रं भूत्वा पुरस्सरः

stutvā ca vividhaiḥ stotraiśśaṃkaraṃ bhaktavatsalam | idamūce vārayaṃstaṃ kṣipraṃ bhūtvā purassaraḥ

Setelah memuji Śaṅkara—yang sentiasa mengasihi para bhakta—dengan pelbagai puji-pujian, dia pun mengucapkan kata-kata ini. Dengan segera melangkah ke hadapan, dia berusaha menahan-Nya.

स्तुत्वाhaving praised
स्तुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive), ‘having praised’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
विविधैःwith various
विविधैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘स्तोत्रैः’ इत्यस्य विशेषणम्
स्तोत्रैःby hymns
स्तोत्रैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
शंकरम्Śaṅkara
शंकरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
भक्तवत्सलम्loving to devotees
भक्तवत्सलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्तवत्सल (प्रातिपदिक) = भक्त (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; तत्पुरुषः (‘affectionate to devotees’)
इदम्this (speech)
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; सर्वनाम; ‘वचनम्’ इत्यर्थे
ऊचेsaid
ऊचे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
वारयन्restraining/warding off
वारयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवारय् (धातु, णिजन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः—शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle), पुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘ऊचे’ इत्यस्य सहकारी क्रिया (while restraining)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formशीघ्रार्थक-अव्ययम् (adverb: quickly)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund), ‘having become’
पुरस्सरःone who goes in front/leader
पुरस्सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरस्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Type: stotra

Offering: pushpa

S
Shiva

FAQs

The verse highlights bhakti as an immediate spiritual force: sincere praise (stotra) offered to Bhaktavatsala Śiva draws His attention, and the devotee’s urgency to “step forward” reflects active surrender and care within the divine relationship.

By addressing Śiva as Śaṅkara and Bhaktavatsala, the verse emphasizes Saguna worship—approaching the compassionate Lord through hymns and reverence, as is commonly done before the Liṅga with stotra-pāṭha and prayers.

Stotra-pāṭha (recitation of hymns) with focused devotion is implied—an accessible practice often paired with mantra-japa (e.g., the Pañcākṣarī) and Liṅga-upacāra to cultivate steadiness and grace.