Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 16

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

हे सर्वेश्वर भक्तवत्सल कृपासिन्धो त्वदीयोऽस्म्यहं भृत्यस्स्वस्य न सेवकस्य गणपस्याऽऽ गश्शतं सत्प्रभो । भक्तिं क्वापि कृतां मनागपि विभो जानासि भृत्यार्तिहा । त्वत्तो नास्त्यपरोऽविता न भगवन् मत्तो नरः पामरः

he sarveśvara bhaktavatsala kṛpāsindho tvadīyo'smyahaṃ bhṛtyassvasya na sevakasya gaṇapasyā'' gaśśataṃ satprabho | bhaktiṃ kvāpi kṛtāṃ manāgapi vibho jānāsi bhṛtyārtihā | tvatto nāstyaparo'vitā na bhagavan matto naraḥ pāmaraḥ

Wahai Tuhan segala-galanya, yang mengasihi para bhakta, lautan belas kasihan! Aku milik-Mu semata—hamba yang bergantung, bukan pelayan upahan. Wahai Tuan yang mulia, sekalipun ketua gaṇa-Mu telah melakukan ratusan kesalahan; namun wahai Yang Maha Perkasa, penghapus derita hamba, Engkau mengetahui walau sedikit bhakti yang dilakukan di mana-mana. Tiada pelindung selain Engkau, wahai Bhagavān; dan tiada manusia yang lebih hina serta tidak layak daripada aku.

heO!
he:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Roothe (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
sarva-īśvaraO Lord of all
sarva-īśvara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsarva + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषाम् ईश्वरः)
bhakta-vatsalaO affectionate to devotees
bhakta-vatsala:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootbhakta + vatsala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (भक्तेषु वत्सलः)
kṛpā-sindhoO ocean of compassion
kṛpā-sindho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkṛpā + sindhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (कृपा एव सिन्धुः)
tvadīyaḥyours
tvadīyaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottvadīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
asmiI am
asmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
bhṛtyaḥservant
bhṛtyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛtya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
svasyaof oneself/one's own
svasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
sevakasyaof a servant (hireling)
sevakasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsevaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
gaṇapasyaof a troop-leader/attendant
gaṇapasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgaṇapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
āgaḥoffense/sin
āgaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāgas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here with numeral: accusative sense)
śatama hundred
śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्यावाचक
sat-prabhoO true Lord
sat-prabho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsat + prabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (सन् प्रभुः)
bhaktimdevotion
bhaktim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kvāpisomewhere/at any place
kvāpi:
Desha (देश/locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootkva + api (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (somewhere) + निपात (api)
kṛtāmdone/made
kṛtām:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भक्ति-विशेषणम्
manāka little
manāk:
Pramana (प्रमाण/degree)
TypeIndeclinable
Rootmanāk (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb of degree)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात
vibhoO all-pervading Lord
vibho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
jānāsiyou know
jānāsi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
bhṛtya-ārti-hāO remover of servants' distress
bhṛtya-ārti-hā:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhṛtya + ārti + han (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (भृत्यानाम् आर्तिं हन्ति इति)
tvattaḥfrom you/than you
tvattaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
astithere is
asti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
aparaḥanother
aparaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
avitāprotector
avitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootavitar (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (protector)
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
mattaḥthan me/from me
mattaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
naraḥman/person
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pāmaraḥbase/ignorant
pāmaraḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāmara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नरा-विशेषणम्

Ganesha

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Paśupatinātha

Mantra: हे सर्वेश्वर भक्तवत्सल कृपासिन्धो त्वदीयोऽस्म्यहं भृत्यस्स्वस्य न सेवकस्य गणपस्याऽऽ गश्शतं सत्प्रभो । भक्तिं क्वापि कृतां मनागपि विभो जानासि भृत्यार्तिहा । त्वत्तो नास्त्यपरोऽविता न भगवन् मत्तो नरः पामरः

Type: stotra

Role: liberating

Offering: dhupa

S
Shiva
G
Ganesha

FAQs

The verse teaches śaraṇāgati (complete surrender): Shiva, the Pati (supreme Lord), recognizes even the smallest act of devotion and alone can remove the devotee’s suffering and impurity; humility and reliance on Shiva’s grace are central.

It emphasizes Saguna Shiva as the compassionate, personal Protector who responds to bhakti. Linga-worship is thus framed not as mere ritual, but as heartfelt surrender to Shiva’s accessible form that grants protection and liberation.

Practice daily Shiva-bhakti with humility—offer water and bilva to the Linga, chant the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” and mentally confess faults while taking refuge in Shiva as the sole protector.