Rig Veda 6.41.1 — Mandala 6, Sukta 41, Mantra 1

Sukta 6.41

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.41)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अहेळमान उप याहि यज्ञं तुभ्यं पवन्त इन्दवः सुतासः । गावो न वज्रिन्त्स्वमोको अच्छेन्द्रा गहि प्रथमो यज्ञियानाम् ॥

Transliteration

aheḷamāná úpa yāhi yajñáṃ túbhyaṃ pavante índavaḥ sutā́saḥ | gā́vo ná vajrin svám óko ácchéndrā́ gahi prathamó yajñíyānām ||

Translation

Tanpa kemurkaan, datanglah mendekati yajña; untukmu titisan Soma yang diperah mengalir bening. Seperti lembu pulang ke rumahnya sendiri, wahai pemegang vajra, datanglah terus kepada kami, Indra—yang pertama antara yang layak disembah.

Word by Word

• अहेळमानः: not hostile; not angry
• अहेळमानः: Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्) अथवा सम्बोधन-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: अ-हेळमान (हेळ्/हेल् ‘क्रुध्/द्वेष’ इत्यर्थे; नञ्-पूर्वकं ‘अहेळमान’ = ‘अनक्रुध्यन्/अद्वेषन्’)

• उप: near; towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• याहि: come; go (hither)
• याहि: क्रिया (आह्वानम्)
• Type: Verb
• Root: या (गत्यर्थः)

• यज्ञम्: sacrifice; ritual
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ

• तुभ्यम्: for you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• पवन्ते: they purify/flow (as purified)
• पवन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पू (पवने/शोधने)

• इन्दवः: drops (of Soma)
• इन्दवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु

• सुतासः: pressed; expressed
• सुतासः: Kartā-विशेषणम् (इन्दवः)
• Type: Adjective
• Root: सुत (सु ‘सवने/प्रसवे’ → ‘pressed’)

• गावः: cows
• गावः: Kartā (उपमान-वाक्ये) अथवा उपमेयस्य उपमानम्
• Type: Noun
• Root: गो

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वज्रिन्: O wielder of the thunderbolt
• वज्रिन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वज्रिन् (वज्र + इन्)

• स्वम्: one’s own
• स्वम्: Karma (गच्छ-क्रियायाः) / लक्ष्य-निर्देशः
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व

• ओकः: home; dwelling
• ओकः: Karma (गमनस्य गन्तव्यं) अथवा अधिकरणार्थकं (गन्तव्य-स्थानम्)
• Type: Noun
• Root: ओकस्

• अच्छ: towards; straight to
• अच्छ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छ

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र

• आ: hither; to
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• गहि: come
• गहि: क्रिया (आह्वानम्)
• Type: Verb
• Root: गम् (गत्यर्थः)

• प्रथमः: first; foremost
• प्रथमः: Kartā-विशेषणम् (इन्द्रः) अथवा विशेषण-सम्बन्धः
• Type: Adjective
• Root: प्रथम

• यज्ञियानाम्: of the worship-worthy; of those fit for sacrifice
• यज्ञियानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘among/of the worship-worthy (ones/rites)’
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: यज्ञिय (यज्ञ + य)