HomeRig VedaMandala 10Sukta 66Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 10.66

Rishi: Vasiṣṭha / Vasiṣṭhas (as explicitly named in the verse; family-seer voice)
Devata: Viśve Devāḥ (All the Gods) invoked for svasti and vasu
Chandas: Triṣṭubh (likely; 10th maṇḍala hymns in this section commonly in triṣṭubh—exact metrical scan recommended for confirmation)

वसिष्ठासः पितृवद्वाचमक्रत देवाँ ईळाना ऋषिवत्स्वस्तये । प्रीता इव ज्ञातयः काममेत्यास्मे देवासोऽव धूनुता वसु ॥

वसि॑ष्ठासः पितृ॒वद्वाच॑मक्रत दे॒वाँ ईळा॑ना ऋषि॒वत्स्व॒स्तये॑ । प्री॒ता इ॑व ज्ञा॒तय॒: काम॒मेत्या॒स्मे दे॑वा॒सोऽव॑ धूनुता॒ वसु॑ ॥

vasiṣṭhāsaḥ pitṛ-vád vā́cam akrata devā́n ī́ḷānā ṛṣi-vát svastáye | prītā́ iva jñātáyaḥ kā́mam ā́ityā́sme devā́so’va dhūnutā vásu ||

Para Vasiṣṭha membentuk Sabda sebagai tutur kebapaan, memuja para Dewa menurut cara para ṛṣi demi sejahtera kami. Semoga para Dewa, datang kepada kami seperti kaum kerabat yang gembira, menurut kehendak sejati jiwa, menggugurkan bagi kami vástu—kekayaan dan kepenuhan batin.

वसि॑ष्ठासः । पि॒तृ॒ऽवत् । वाच॑म् । अ॒क्र॒त॒ । दे॒वान् । ईळा॑नाः । ऋ॒षि॒ऽवत् । स्व॒स्तये॑ । प्री॒ताःऽइ॑व । ज्ञा॒तयः॑ । काम॑म् । आ॒ऽइत्य॑ । अ॒स्मे इति॑ । दे॒वा॒सः । अव॑ । धू॒नु॒त॒ । वसु॑ ॥वसिष्ठासः । पितृवत् । वाचम् । अक्रत । देवान् । ईळानाः । ऋषिवत् । स्वस्तये । प्रीताःइव । ज्ञातयः । कामम् । आइत्य । अस्मे इति । देवासः । अव । धूनुत । वसु ॥vasiṣṭhāsaḥ | pitṛ-vat | vācam | akrata | devān | īḷānāḥ | ṛṣi-vat | svastaye | prītāḥ-iva | jñātayaḥ | kāmam | āitya | asme iti | devāsaḥ | ava | dhūnuta | vasu

वसिष्ठासःthe Vasiṣṭhas (Vasiṣṭha’s descendants/priests)
वसिष्ठासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; वसिष्ठ- ‘Vasiṣṭha’)
पितृवत्like (their) fathers
पितृवत्:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (adverbial) / Adjective
Rootपितृ + वत् (तद्धित; -वत् ‘like’)
वाचम्speech, hymn
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (स्त्री; प्रातिपदिक)
अक्रतthey made, they fashioned
अक्रत:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
ईळानाःpraising, invoking
ईळानाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootईळ्/ईड् (√īḷ/√īḍ ‘to praise, invoke’) → ईळान (कृदन्त, शानच्)
ऋषिवत्like seers
ऋषिवत्:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (adverbial) / Adjective
Rootऋषि + वत् (तद्धित; -वत् ‘like’)
स्वस्तयेfor well-being, for welfare
स्वस्तये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (स्त्री; प्रातिपदिक)
प्रीताःpleased, delighted
प्रीताः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्री (√prī ‘to please, gladden’) → प्रीत (कृदन्त, क्त)
इवas if, like
इव:
सम्बन्ध/उपमा
TypeIndeclinable
Rootइव
ज्ञातयःkinsfolk, relatives
ज्ञातयः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootज्ञाति (स्त्री; प्रातिपदिक)
कामम्desire, wish
कामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
एत्यhaving come/approached
एत्य:
पूर्वकालिक-क्रिया
TypeGerund (Absolutive)
Rootइ (√i ‘to go’) → एत्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष)
अस्मेto us / for us
अस्मे:
सम्प्रदान (लाभार्थे)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अवdown, forth (intensifier with verb)
अव:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb) / Particle
Rootअव
धूनुतlet them shake off / let them bestow by shaking
धूनुत:
क्रिया
TypeVerb
Rootधू (√dhū ‘to shake’)
वसुwealth, good (treasure)
वसु:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (नपुं; प्रातिपदिक)