HomeRig VedaMandala 10Sukta 16Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.16

Rishi: Vasiṣṭha (traditionally associated with many funeral hymns; attribution varies by Anukramaṇī for this section)
Devata: Agni (in the forms Kravyād and Jātavedas) connected with Pitṛs
Chandas: Triṣṭubh (common for RV 10th maṇḍala narrative/ritual verses; exact metrical scan recommended)

यो अग्निः क्रव्यात्प्रविवेश वो गृहमिमं पश्यन्नितरं जातवेदसम् । तं हरामि पितृयज्ञाय देवं स घर्ममिन्वात्परमे सधस्थे ॥

यो अ॒ग्निः क्र॒व्यात्प्र॑वि॒वेश॑ वो गृ॒हमि॒मं पश्य॒न्नित॑रं जा॒तवे॑दसम् । तं ह॑रामि पितृय॒ज्ञाय॑ दे॒वं स घ॒र्ममि॑न्वात्पर॒मे स॒धस्थे॑ ॥

yo a॒gniḥ kravya-at pra-viveśa vo gṛham imam paśyann itaram jāta-vedasam | taṃ harāmi pitṛ-yajñāya devaṃ sa gharmam invāt parame sadha-sthe ||

Agni yang telah memasuki rumahmu ini sebagai pemakan jasad fana—melihat yang lain, Jātavedas, yang mengetahui segala kelahiran—dia kupisahkan sebagai dewa bagi persembahan kepada para Pitṛ. Semoga ia menggerakkan kehangatan dan pemasakan di tempat duduk yang tertinggi.

यः । अ॒ग्निः । क्र॒व्य॒ऽअत् । प्र॒ऽवि॒वेश॑ । वः॒ । गृ॒हम् । इ॒मम् । पश्य॑न् । इत॑रम् । जा॒तऽवे॑दसम् । तम् । ह॒रा॒मि॒ । पि॒तृ॒ऽयज्ञाय॑ । दे॒वम् । सः । घ॒र्मम् । इ॒न्वा॒त् । प॒र॒मे । स॒धऽस्थे॑ ॥यः । अग्निः । क्रव्यअत् । प्रविवेश । वः । गृहम् । इमम् । पश्यन् । इतरम् । जातवेदसम् । तम् । हरामि । पितृयज्ञाय । देवम् । सः । घर्मम् । इन्वात् । परमे । सधस्थे ॥yaḥ | agniḥ | kravya-at | pra-viveśa | vaḥ | gṛham | imam | paśyan | itaram | jāta-vedasam | tam | harāmi | pitṛ-yajñāya | devam | saḥ | gharmam | invāt | parame | sadha-sthe

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni, fire
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
क्रव्यात्flesh-eater (corpse-devouring)
क्रव्यात्:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootक्रव्याद् (प्रातिपदिक; क्रवि + अद् ‘eater’)
प्रविवेशhas entered
प्रविवेश:
TypeVerb
Root√विश् (प्र + वि + विश्)
वःyour
वः:
Sampradāna (सम्बन्ध/अधिकार-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गृहम्house
गृहम्:
Karma
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma (विशेषणत्वेन)
TypePronoun/Determiner
Rootइदम् (सर्वनाम)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Kartā (सह-क्रिया)
TypeVerb (participle)
Root√पश् (दृश्-अर्थे)
इतरम्the other
इतरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
जातवेदसम्Jātavedas (Agni as ‘knower of births’)
जातवेदसम्:
Karma
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; जात + वेदस्)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
हरामिI take away / remove
हरामि:
TypeVerb
Root√हृ (हरति)
पितृयज्ञायfor the ancestral rite
पितृयज्ञाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपितृयज्ञ (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘पितॄणां यज्ञः’)
देवम्the god
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
घर्मम्heat, warmth (glow)
घर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootघर्म (प्रातिपदिक)
इन्वात्may he set in motion / may he quicken
इन्वात्:
TypeVerb
Root√इ (इन्वति/इन्वते ‘to set in motion, impel, quicken’)
परमेin the highest
परमे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
सधस्थेseat, abode
सधस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसधस्थ (प्रातिपदिक)