Rig Veda 1.167.3: Mandala 1, Sukta 167, Mantra 3

Sukta 1.167

Rishi: Agastya (traditional)

Devata: Maruts (or their associated powers; verse describes their inner equipment and speech)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

मिम्यक्ष येषु सुधिता घृताची हिरण्यनिर्णिगुपरा न ऋष्टिः । गुहा चरन्ती मनुषो न योषा सभावती विदथ्येव सं वाक् ॥

Transliteration

mimyakṣa yéṣu su-dhítā ghṛtā́cī híraṇya-nirnig úparā ná ṛṣṭíḥ | guhā́ cárantī mánuṣo ná yóṣā sabhā́vatī vidathyéva sáṃ vāk ||

Translation

Pada mereka berkilau daya yang tersusun rapi, terang oleh ghee—seperti lembing dengan kilau emas dan tepi yang menjulang. Bergerak tersembunyi, seperti wanita di antara para lelaki, kata mereka menghimpun bersama: pembawa perhimpunan, seolah-olah dalam majlis suci (vidatha).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मिम्यक्ष: has been/has become mingled; has spread (shone forth)
• मिम्यक्ष: क्रिया (मुख्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मि-म्यच् (धातु √म्यच्/√मिच् ‘मिश्रणे/विस्तारे’ इत्यस्य वैदिक-रूपम्; परस्मैपदी) अथवा √म्यक्/√म्यच् (वैदिक)

• येषु: in whom / among which
• येषु: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुधिता: well-set, well-prepared
• सुधिता: विशेषण (घृताची-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-धि (प्रातिपदिक ‘well-placed/skillfully set’; √धा ‘धारणे/निधाने’)

• घृताची: the ghee-streaming (speech/flame)
• घृताची: कर्तृ (मिम्यक्ष इत्यस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: घृत + अची (प्रातिपदिक; ‘having ghee as its flow/stream’)

• हिरण्यनिर्णिक्: with golden covering; golden-clad
• हिरण्यनिर्णिक्: विशेषण (ऋष्टि-विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: हिरण्य + निर्णिज्/निर्णिक् (प्रातिपदिक; ‘golden garment/covering, golden sheen’)

• उपरा: upper/outer; protective
• उपरा: विशेषण (ऋष्टि-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उपरा (प्रातिपदिक ‘upper/outer, over-lying; protective’)

• न: like, as
• न: सम्बन्ध/उपमा
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात) / न (निषेध) — अत्र उपमा

• ऋष्टिः: a spear
• ऋष्टिः: उपमेय/कर्तृ-सम्बद्ध (घृताची इत्यस्य उपमा)
• Type: Noun
• Root: ऋष्टि (प्रातिपदिक; ‘spear, lance’)

• गुहा: in a hiding-place; in secret
• गुहा: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक; ‘cave, hiding-place’)

• चरन्ती: moving, roaming
• चरन्ती: कर्तृ (वाक्/घृताची इत्यस्य)
• Type: Verb (participle)
• Root: √चर् (गत्यर्थे)

• मनुषः: of a man
• मनुषः: सम्बन्ध (योषा इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक; ‘man, Manu’)

• न: like
• न: सम्बन्ध/उपमा
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• योषा: a maiden
• योषा: उपमेय/कर्तृ-सम्बद्ध (चरन्ती इत्यस्य उपमा)
• Type: Noun
• Root: योषा (प्रातिपदिक; ‘young woman, maiden’)

• सभावती: endowed with (good) nature/power; companionable
• सभावती: विशेषण (वाक् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: स-भाववत्/सभावती (प्रातिपदिक; ‘possessed of (good) nature/being; having fellowship/assembly’)

• विदथ्येव: as if (meant) for the ritual assembly
• विदथ्येव: प्रयोजन/उपमा (वाक् इत्यस्य)
• Type: Adjective + Indeclinable
• Root: विदथ्य (प्रातिपदिक ‘belonging to vidatha = sacrificial session/assembly’) + इव (उपमा)

• सम्: together, completely
• सम्: क्रियाविशेषण (वाक्/मिम्यक्ष इत्यस्य ‘together’)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• वाक्: speech (the Word)
• वाक्: कर्तृ (अन्त्ये वाक्ये; मिम्यक्ष/चरन्ती इत्यस्य विषयः)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक; ‘speech’)