Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

युद्धकाण्डे द्विनवतितमः सर्गः

Indrajit’s Fall, Rama’s Embrace, and Sushena’s Battlefield Healing

साधुलक्ष्मणतुष्टोऽस्मिकर्मचासुकरंकृतम् ।रावणेर्हिविनाशेनजितमुत्यपधारय ।।।।

sādhu lakṣmaṇa tuṣṭo ’smi karma cāsukaraṃ kṛtam | rāvaṇer hi vināśena jitam ity upadhāraya ||

Syabas, wahai Lakṣmaṇa! Aku berkenan; suatu tugas yang sukar telah terlaksana. Ketahuilah dengan pasti: dengan binasanya putera Rāvaṇa (Indrajit), kemenangan seakan telah dipastikan.

साधुwell done
साधु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय, प्रशंसावाचक (interjection/adverb: well done)
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (speaker: I am pleased)
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (object of 'done')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
असुकरम्very difficult
असुकरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअसुकर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying karma)
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (done)
रावणेःof Ravana
रावणेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (indeed/for)
विनाशेनby (his) destruction
विनाशेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootविनाश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन
जितम्(it is) won / victory achieved
जितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि (it is won)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative)
उपधारयunderstand / take to heart
उपधारय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-धा-रय् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपदम्

"Well done, Lakshmana! I am glad. A difficult deed has been done. By the fall of Indrajith success has been achieved."

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
I
Indrajit (Meghanāda)
R
Rāvaṇa

FAQs

Rāma models dhārmic leadership: recognizing righteous effort and giving truthful, timely praise to strengthen morale in a just war.

Immediately after Indrajit’s fall, Rāma addresses Lakṣmaṇa, affirming that the most difficult obstacle has been removed and victory is now within reach.

Lakṣmaṇa’s vīrya (valor) and perseverance, and Rāma’s gratitude and clear-sighted judgment.