Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

इन्द्रजित्-लक्ष्मणयुद्धम् तथा वानरप्रोत्साहनम्

Indrajit–Lakshmana Battle and the Rallying of the Vanaras

ततःप्रमाथीरभसःशरभोगन्धमादनः ।।।।अमृष्यमाणाश्चत्वारश्चक्रुर्वेगंहरीश्वराः ।

tataḥ pramāthī rabhasaḥ śarabho gandhamādanaḥ | amṛṣyamāṇāś catvāraś cakrur vegaṃ harīśvarāḥ ||

Kemudian empat penguasa di kalangan kera—Pramāthī, Rabhasa, Śarabha dan Gandhamādana—tidak lagi dapat menahan diri, lalu meluru ke hadapan dengan sepantas kilat.

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
प्रमाथीPramathi
प्रमाथी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रमाथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; proper name
रभसःRabhasa
रभसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरभस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; proper name
शरभःSharabha
शरभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशरभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; proper name
गन्धमादनःGandhamadana
गन्धमादनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्ध + मादन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (name); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अमृष्यमाणाःunable to endure
अमृष्यमाणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृष् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/आत्मनेपद), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘not enduring’
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चक्रुःmade/put forth
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
वेगम्speed/impetus
वेगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
हरीश्वराःlords among the monkeys
हरीश्वराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: हरीणाम् ईश्वराः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

Then the four monkey leaders, Pramati, Rabahasa, Sarabha, and Gandamadhana exhibited their intolerance and went quickly.

P
Pramāthī
R
Rabhasa
Ś
Śarabha
G
Gandhamādana
V
Vanaras (harīśvarāḥ)

FAQs

It presents dharmic urgency: when injustice or danger escalates, protectors act without delay to defend allies and the righteous cause.

Four prominent vanara leaders, stirred by intolerable circumstances in the fight, charge forward rapidly.

Protective courage and prompt initiative in support of Lakṣmaṇa’s battle.