Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

इन्द्रजित्–लक्ष्मण संवादः तथा युद्धप्रवृत्तिः

Indrajit and Lakshmana: War-Boasts, Rebuke, and the Clash

सशरैरतिविद्धाङ्गोरुधिरेणसमुक्षितः ।।।।शुशुभेलक्ष्मणःश्रीमान्विधूमइवपावकः ।

sa-śarair ati-viddhāṅgo rudhireṇa samukṣitaḥ |

śuśubhe lakṣmaṇaḥ śrīmān vidhūma iva pāvakaḥ ||

Seluruh tubuhnya ditembusi anak panah dan disiram darah, Lakṣmaṇa yang mulia tetap bersinar laksana api tanpa asap.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
शरैःby arrows
शरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
अतिविद्धाङ्गःwhose limbs were pierced all over
अतिविद्धाङ्गः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + विद्ध (व्यध्/विध् धातु, क्त) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (अतिविद्धानि अङ्गानि यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
रुधिरेणwith blood
रुधिरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
समुक्षितःbathed/sprinkled
समुक्षितः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + उक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; 'sprinkled/bathed'
शुशुभेshone/appeared splendid
शुशुभे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशुभ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
श्रीमान्glorious/splendid
श्रीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; लक्ष्मणः-विशेषण
विधूमःsmokeless
विधूमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविधूम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; पावकः-विशेषण
इवlike
इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय
पावकःfire
पावकः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

With shafts pierced all over, glorious Lakshmana was bathed in blood and shone like smokeless fire.

L
Lakshmana
A
arrows
B
blood
F
fire (simile)

FAQs

Dharma is portrayed as inner radiance under suffering: even when wounded, the righteous can ‘shine’ through courage, clarity, and steadfastness.

After being struck repeatedly, Lakṣmaṇa is badly wounded yet remains formidable.

Fortitude (dhairya) and heroic endurance—pain does not extinguish his resolve.