Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

इन्द्रजितः ब्रह्मास्त्र-यागः तथा वानरसेनाविध्वंसः

Indrajit’s Brahmastra Rite and the Crushing of the Vanara Host

स शङ्खनिनदैःपूर्णैर्भेरीणांचापिनिस्स्वनैः ।जगामत्रिदशेन्द्रास्तूयमानोनिशाचरैः ।।।।

sa śaṅkha-ninadaiḥ pūrṇair bherīṇāṃ cāpi nissvanaiḥ | jagāma tridaśendrāriḥ stūyamāno niśācaraiḥ ||

Dia—musuh Indra—maju di tengah gemuruh sangkakala yang memenuhi angkasa dan dentuman gendang bheri yang bergema, sementara para pengembara malam memujinya.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
शङ्ख-निनदैःwith conch-blasts
शङ्ख-निनदैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootशङ्ख (प्रातिपदिक) + निनद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्; तत्पुरुषः—शङ्खानां निनदाः (conch-sounds)
पूर्णैःfull/loud
पूर्णैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्; विशेषणम् (of निनदैः)
भेरीणाम्of drums
भेरीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभेरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, षष्ठी (Genitive), बहुवचनम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
निस्स्वनैःwith resounding noises
निस्स्वनैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनिस्स्वन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
त्रिदशेन्द्रास्तूयमानःthe lord of the gods (Indra-like), being praised
त्रिदशेन्द्रास्तूयमानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रिदशेन्द्र (प्रातिपदिक) + स्तूयमान (कृदन्त; √स्तु धातु)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; त्रिदशानाम् इन्द्रः (lord of the gods) इति तत्पुरुष-समासः; स्तूयमानः = शानच्-प्रत्ययान्त कर्मणि वर्तमानकाले (being praised), विशेषणम्
निशाचरैःby the night-rangers (Rakshasas)
निशाचरैः:
Kartr-karana (कर्तृ-करण/Agent in passive)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्

The Rakshasas went on praising the enemy of Indra, Indrajith, making noise, blowing conchs in full blast, beating drums.

I
Indrajit (Tridaśendrāri)
R
Rākṣasas (Niśācaras)
C
conches
D
drums (bherī)

FAQs

Public praise and pageantry can mask moral failure; dharma urges discernment—celebration is not proof of righteousness.

Indrajit proceeds in a loud military parade-like movement, accompanied by instruments and acclaim from his forces.

Charismatic command presence—though the epic invites readers to weigh such ‘glory’ against satya and dharma.