Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः

Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka

विद्रुतांवाहिनींदृष्टवा स ददर्शनरान्तकम् ।गृहीतप्रासमायान्तंहयपृष्ठेप्रतिष्ठितम् ।।।।

vidrutāṃ vāhinīṃ dṛṣṭvā sa dadarśa narāntakam |

gṛhītaprāsam āyāntaṃ hayapṛṣṭhe pratiṣṭhitam ||6.69.80||

Melihat bala tenteranya berundur lari, dia pun terlihat Narāntaka mara—berlembing di tangan—teguh bertapak di atas belakang kuda.

vidrutāmfleeing, scattered
vidrutām:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootvi-√dru (द्रु, धातु) + क्त
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying vāhinīm
vāhinīmthe army
vāhinīm:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvāhinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla (पूर्वकाल/Anterior action)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (तद्, सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्, धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
narāntakamNarantaka
narāntakam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootnarāntaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
gṛhīta-prāsamholding a spear
gṛhīta-prāsam:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootgṛhīta (√grah ग्रह् + क्त) + prāsa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कर्मधारय-प्राय: gṛhītaḥ prāsaḥ yasya); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying narāntakam
āyāntamapproaching
āyāntam:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeVerb
Rootā-√yā (या, धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying narāntakam
haya-pṛṣṭheon the horse’s back
haya-pṛṣṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Roothaya (प्रातिपदिक) + pṛṣṭha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: hayasya pṛṣṭham); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
pratiṣṭhitamseated, stationed
pratiṣṭhitam:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootprati-√sthā (स्था, धातु) + क्त
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying narāntakam

(Sugriva) saw the Vanaras troops running and Naranthaka seated on horseback advancing with a spear.

S
Sugrīva
N
Narāntaka
V
Vanara army
S
Spear (prāsa)
H
Horse (haya)

FAQs

A dharmic leader identifies the true source of harm and responds directly, protecting the community rather than yielding to confusion or fear.

Sugrīva observes the fleeing Vanaras and spots Narāntaka advancing on horseback with a spear.

Sugrīva’s decisiveness and situational awareness in command.