Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

कुम्भकर्णविबोधनम्

The Awakening of Kumbhakarna

केचिच्छरण्यंशरणंस्मरामंव्रजन्तिकेचिद् व्यथिताःपतन्ति ।केचिद्धशस्मव्यथिताःपतन्तिकेचिद्भयार्ताभुविशेरतेस्म ।।।।

kecic charaṇyaṃ śaraṇaṃ sma rāmaṃ vrajanti kecid vyathitāḥ patanti |

kecid diśaḥ sma vyathitāḥ patanti kecid bhayārtā bhuvi śerate sma ||

Ada yang berlari mencari perlindungan pada Rāma—pemberi naungan sejati; ada yang menggigil lalu rebah; ada yang cemas melarikan diri ke segala arah; dan ada yang ditindih ketakutan lalu terbaring di bumi.

kecitsome
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim + cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormIndefinite pronoun (अनिश्चित सर्वनाम), Masculine, Nominative, Plural
śaraṇyamthe refuge-giver
śaraṇyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaraṇya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; used as epithet of Rāma
śaraṇamas refuge
śaraṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
smaindeed/then (particle)
sma:
Kriya-nipāta (क्रियानिपात)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormSmā-avyaya (past/continuative particle/स्म-निपात)
rāmamRāma
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
vrajantigo
vrajanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vraj (व्रज् धातु)
FormPresent (लट्), Parasmaipada, 3rd person, Plural
kecitsome
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim + cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormIndefinite pronoun, Masculine, Nominative, Plural
vyathitāḥdistressed/panicked
vyathitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√vyath (व्यथ् धातु; past participle)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural
patantifall
patanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (पत् धातु)
FormPresent (लट्), Parasmaipada, 3rd person, Plural
kecitsome
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim + cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormIndefinite pronoun, Masculine, Nominative, Plural
diśaḥ(towards) the directions
diśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (द्वितीया/2), Plural (बहुवचन)
smaindeed/then (particle)
sma:
Kriya-nipāta (क्रियानिपात)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormSmā-avyaya (particle)
vyathitāḥdistressed
vyathitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√vyath (व्यथ् धातु; past participle)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural
patantirush/fall
patanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (पत् धातु)
FormPresent (लट्), Parasmaipada, 3rd person, Plural
kecitsome
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim + cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormIndefinite pronoun, Masculine, Nominative, Plural
bhayārtāḥafflicted by fear
bhayārtāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhaya + ārta (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: bhayena ārtāḥ (भयेन आर्ताः); Masculine, Nominative, Plural
bhuvion the ground
bhuvi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (सप्तमी/7), Singular
śeratelie down
śerate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śī (शी धातु)
FormPresent (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person, Plural
smaindeed/then (particle)
sma:
Kriya-nipāta (क्रियानिपात)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormSmā-avyaya (particle)

Indeed, some took refuge from Rama who could give shelter, some fell down in panic, some went in all directions in panic, and some out of fear lay down on the ground.

R
Rāma
V
Vānaras

FAQs

Śaraṇāgati—seeking refuge in the righteous protector—is presented as the stabilizing dharmic response amid terror and chaos.

The vānara forces react in varied ways to Kumbhakarṇa’s terrifying presence: refuge, collapse, flight, or paralysis.

Trust in the dharmic leader (Rāma) is emphasized as a virtue that counters fear.