Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

वज्रदंष्ट्रवधः — The Slaying of Vajradaṃṣṭra

Angada’s Duel

राक्षसान्भयवित्रस्तान्हन्यमानान् प्लवङ्गमैः ।।6.54.12।।दृष्टवासरोषताम्राक्षोवज्रदंष्ट्रःप्रतापवान् ।प्रविवेशधनुष्पाणिस्त्रासयन्हरिवाहिनीम् ।।6.54.13।।

rākṣasān bhayavitrastān hanyamānān plavaṅgamaiḥ ||6.54.12||

dṛṣṭvā sa roṣatāmrākṣo vajradaṃṣṭraḥ pratāpavān |

praviveśa dhanuṣpāṇis trāsayan harivāhinīm ||6.54.13||

Melihat para raksasa panik dan ditebas oleh para kera, Vajradamshtra yang gagah berani, dengan mata memerah kerana amarah, memasuki barisan wanara dengan busur di tangan, menakutkan pasukan kera.

शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विदारयामासtore/pierced
विदारयामास:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootविदारय् (धातु; √दॄ/दर् + णिच्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रेरण (causative/intensive sense: tore/pierced)
कङ्कपत्रैःwith buzzard-feathered (arrows)
कङ्कपत्रैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootकङ्क + पत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (कङ्कस्य पत्राणि येषां तैः = with buzzard-feathered)
अजिह्मगैःunerring
अजिह्मगैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootअ + जिह्मग (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (not going crooked = unerring/straight-flying)
बिभेदsplit/pierced
बिभेद:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वानरान्Vanaras
वानरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
सप्तseven
सप्त:
परिमाण (Number/measure)
TypeIndeclinable
Rootसप्त (संख्यावाचक-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (cardinal numeral; used adverbially)
अष्टौeight
अष्टौ:
परिमाण (Number/measure)
TypeNoun
Rootअष्टन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्याशब्द
नवnine
नव:
परिमाण (Number/measure)
TypeIndeclinable
Rootनव (संख्यावाचक-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (cardinal numeral; used adverbially)
पञ्चfive
पञ्च:
परिमाण (Number/measure)
TypeIndeclinable
Rootपञ्चन् (संख्यावाचक-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (cardinal numeral; used adverbially)
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
विव्याधwounded/pierced
विव्याध:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootव्यध्/विध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
परमक्रुद्धःextremely enraged
परमक्रुद्धः:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootपरम + क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (परमः क्रुद्धः)
वज्रदंष्ट्रःVajradaṃṣṭra
वज्रदंष्ट्रः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootवज्र + दंष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रतापवान्valiant
प्रतापवान्:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

Thereafter Rakshasas were killed by Vanaras as Vajradamshtra kept looking at them and the Rakshasas ran from there.

V
Vajradaṃṣṭra
R
rākṣasas
P
plavaṅgamas (vānaras/monkeys)
H
harivāhinī (monkey host)
D
dhanuḥ (bow)

FAQs

The verse contrasts duty with rage: a warrior’s intervention to protect his side is a form of kṣātra-dharma, yet being driven by uncontrolled anger is portrayed as a destabilizing force that spreads fear.

Rākṣasa troops are faltering under vānaras’ attacks; Vajradaṃṣṭra responds by charging into the vānaras with his bow to turn the tide.

Martial boldness and initiative (pratāpa) in Vajradaṃṣṭra, though colored by the flaw of krodha.