HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 46
Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

महान्ति च निमित्तानि दिवि भूमौ च राघव ।शुभानि तव पश्यामि सर्वाण्येनार्थसिद्धये ।अनुवाति शिवो वायु स्सेवां मृदुहित स्सुखः ।।।।

mahānti ca nimittāni divi bhūmau ca rāghava | śubhāni tava paśyāmi sarvāṇy enārthasiddhaye | anuvāti śivo vāyuḥ senāṃ mṛduhitaḥ sukhaḥ ||

Wahai Rāghava, aku melihat tanda-tanda besar lagi auspisius bagimu—di langit dan di bumi—semuanya menuju kejayaan tujuan ini. Angin yang baik juga bertiup, lembut, menyejukkan, menyenangkan, membantu gerak maju bala tentera.

महान्तिgreat
महान्ति:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहन्त् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'great' (qualifies निमित्तानि)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
निमित्तानिomens/signs
निमित्तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दिविin the sky
दिवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (वेदे पुं/स्त्री; लौकिके स्त्री), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण (locative)
भूमौon the earth
भूमौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
राघवO Raghava
राघव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
शुभानिauspicious
शुभानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'auspicious' (object of पश्यामि)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; सम्बन्ध (genitive)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'all' (qualifies शुभानि)
एनाby this
एना:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; साधन/हेतु-भाव (by/through this)
अर्थसिद्धयेfor the accomplishment of (your) aim
अर्थसिद्धये:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअर्थसिद्धि (प्रातिपदिक; अर्थ + सिद्धि)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी): अर्थस्य सिद्धिः; प्रयोजन (for)
अनुवातिblows gently/favorably
अनुवाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्ग: अनु-; परस्मैपद
शिवःauspicious
शिवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'auspicious' (qualifies वायुः)
वायुःwind
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सेवाम्serviceably/favorably
सेवाम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (in a serviceable manner)
मृदुहितःgentle and beneficial
मृदुहितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृदुहित (प्रातिपदिक; मृदु + हित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास: मृदुः हितः (gentle and beneficial)
सुखःpleasant
सुखः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'pleasant' (qualifies वायुः)

Raghava! I am seeing good signs in the sky and also on land indicating auspicious signs of the accomplishment of your desire. The wind is also favourable and agreeable to the moving army.

R
Rāghava (Rāma)
A
army (senā)
S
sky (div)
E
earth (bhūmi)

FAQs

Dharma is portrayed as a cause that aligns with cosmic order; auspicious signs symbolize that righteous intent and action receive support from nature and the moral universe.

Before marching/fighting, an ally reports favorable omens—sky, land, and wind—indicating that Rāma’s mission will succeed.

Prudent leadership: Rāma’s campaign is shown as disciplined and ethically grounded, attentive to counsel and signs without abandoning duty.