Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

माल्यवानुपदेशः

Malyavan’s Counsel, Portents in Laṅkā, and the Proposal of Alliance

पक्षिणश्चमृगास्सर्वेप्रत्यादित्यंरुदन्तिच ।कराळोविकटोमुण्डःपुरुषःकष्णपिङ्गळः ।।।।कालोगृहाणिसर्वेषांकालेकालेऽन्ववेक्षते ।एतान्यन्यानिदुष्टानिनिमित्तान्युत्पतन्तिच ।।।।

pakṣiṇaś ca mṛgāḥ sarve pratyādityaṃ rudanti ca | karāḷo vikaṭo muṇḍaḥ puruṣaḥ kṛṣṇapiṅgaḷaḥ || kālo gṛhāṇi sarveṣāṃ kāle kāle 'nvavekṣate | etāny anyāni duṣṭāni nimittāny utpatanti ca ||

Segala burung dan binatang menangis menghadap matahari seakan memusuhinya. Kāla, Sang Waktu, menampakkan diri: ngeri, ganjil, berkepala licin, berwarna gelap kekuningan, berulang kali meninjau setiap rumah. Tanda-tanda jahat ini dan yang lain terus muncul.

पक्षिणःbirds
पक्षिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
मृगाःbeasts
मृगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
प्रत्यादित्यम्towards the sun / sunward
प्रत्यादित्यम्:
Kriya-vishesana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति-आदित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण (adverb: ‘towards/against the sun’)
रुदन्तिcry
रुदन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
कराळःdreadful
कराळः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय)
TypeAdjective
Rootकराळ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of पुरुषः)
विकटःmonstrous
विकटः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय)
TypeAdjective
Rootविकट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
मुण्डःshaven-headed
मुण्डः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय)
TypeAdjective
Rootमुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृष्णपिङ्गळःblackish-brown
कृष्णपिङ्गळः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय)
TypeAdjective
Rootकृष्ण-पिङ्गळ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
कालःTime/Death
कालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गृहाणिhouses
गृहाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण (of गृहाणि/people)
कालेat a time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कालेtime after time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (reduplication for distributive sense)
अन्ववेक्षतेobserves/looks over
अन्ववेक्षते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-आ-ईक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एतानिthese
एतानि:
Karma (कर्म; object of ‘utpatanti’ in sense ‘appear as these’)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
अन्यानिother
अन्यानि:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय; qualifier of nimittāni)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
दुष्टानिsinister
दुष्टानि:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वय)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
निमित्तानिomens/portents
निमित्तानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उत्पतन्तिarise/appear
उत्पतन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-पत् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

All birds and animals are making hostile noise. Time is always coming in a dreadful and monstrous blackish form with a shaved head, morning, and evening. Considering all these sinister portents are making an appearance at all households.

K
Kāla (Time/Death)
S
Sun (Āditya)

FAQs

Dharma recognizes moral causality: when adharma matures, kāla ‘arrives’ for all—hence rulers must return to truth and righteousness before destruction becomes inevitable.

A climactic summary of widespread portents is given, including Kāla personified, indicating Laṅkā’s danger is no longer private but universal.

Sobriety and foresight: accepting uncomfortable truth and choosing corrective action.