Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

वानरमुख्य-परिचयः

Catalogue of Principal Vānara Leaders

यःपुरागोमतीतीरेरम्यंपर्येतिपर्वतम् ।नाम्नासङ्कोचनोनामनानानगयुतोगिरिः ।।6.26.27।।तत्रराज्यंप्रशास्त्येषकुमुदोनामयूथपः ।योऽसौशतसहस्राणिसहस्रंपरिकर्षति ।।6.26.28।।यस्यवालाबहुव्यामादीर्घलाङ्गूलमाश्रिता ।ताम्रापीतास्सीताश्श्वेताःप्रकीर्णाघोरदर्शना ।।6.26.29।।अदीनोरोषणश्चण्डस्सङ्ग्राममभिकाङ् क्षति ।एषोऽप्याशंसतेलङ्कांस्वेनानीकेनमर्दितुम् ।।6.26.30।।

adīno roṣaṇaś caṇḍaḥ saṅgrāmam abhikāṅkṣati |

eṣo 'py āśaṃsate laṅkāṃ svenānīkena marditum ||6.26.30||

Tanpa gentar, berang dengan garang dan tegas, dia mendambakan peperangan; dia juga berhasrat menundukkan Laṅkā dengan pasukannya sendiri.

yaḥhe who
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-अव्यय
karṇauears (two)
karṇau:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkarṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन
vivṛṇuteopens/spreads
vivṛṇute:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvi + √vṛ (वृ धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
jṛmbhateyawns
jṛmbhate:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√jṛmbh (जृम्भ् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
punaḥagain
punaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (again)
punaḥagain
punaḥ:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (again)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
saṃvijateis afraid
saṃvijate:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootsaṃ + √vij (विज् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; 'trembles/fears'
mṛtyoḥof death
mṛtyoḥ:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; 'of death' (ablatival sense in context: 'even of death')
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
yuddhātfrom battle
yuddhāt:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
vidhāvatiruns away
vidhāvati:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootvi + √dhāv (धाव् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
prakampatetrembles/shakes
prakampate:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootpra + √kamp (कम्प् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
roṣeṇawith anger
roṣeṇa:
Karana (करण/Cause-means)
TypeNoun
Rootroṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
tiryaksideways
tiryak:
Adhikarana (अधिकरण/Mode)
TypeIndeclinable
Roottiryak (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: obliquely/sideways)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
punaragain
punar:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय
īkṣatelooks
īkṣate:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√īkṣ (ईक्ष् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
paśyanseeing
paśyan:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Root√paś (पश् धातु)
Formकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
lāṅgūlamtail
lāṅgūlam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootlāṅgūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारक-अव्यय (also/even)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
kṣveḷateleaps
kṣveḷate:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√kṣveḷ (क्ष्वेळ् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; 'leaps/springs'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
mahā-balaḥvery strong
mahā-balaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: mahad balaṃ yasya (very strong)
mahā-javaḥvery swift
mahā-javaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + java (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: mahān javaḥ yasya (very swift)
vīta-bhayaḥfearless
vīta-bhayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvīta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + bhaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: vītaṃ bhayaṃ yasya (free from fear)
ramyambeautiful
ramyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of sālvēya-parvatam)
sālvēya-parvatamSalveya mountain
sālvēya-parvatam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsālvēya (प्रातिपदिक) + parvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: sālvēyaḥ parvataḥ (Salveya mountain)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
satatamalways
satatam:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootsatatam (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय
adhyāstedwells in / rules over
adhyāste:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootadhi + √ās (आस् धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
śarabhaḥSarabha
śarabhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśarabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Name-marker)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनामनिर्देशक-अव्यय
yūthapaḥtroop-leader
yūthapaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyūthapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

As you are vanquished by the noble Vanaras you are frightened like this and thinking it is good to surrender Sita.

K
Kumuda
L
Laṅkā

FAQs

When the cause is dharmic, courage and readiness to confront adharma are virtues; the verse frames battle-spirit as duty rather than cruelty for its own sake.

Kumuda’s temperament and intent are stated: he is eager for the coming war and confident in his own contingent.

Dhairya and utsāha: unwavering resolve and energetic willingness to act.