Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

निमित्तदर्शनम्

Portents Before the March to Laṅkā

ह्रस्वोरूक्षोऽप्रशस्तश्चपरिवेषस्सुलोहितः ।आदित्येविमलेनीलंलक्ष्मलक्ष्मणदृश्यते ।।6.23.9।।

hrasvo rūkṣo 'praśastaś ca pariveṣaḥ sulohitaḥ | āditye vimale nīlaṃ lakṣma lakṣmaṇa dṛśyate ||6.23.9||

Wahai Lakṣmaṇa, pada matahari yang terang dan jernih tampak noda gelap kebiruan; lingkaran halonya merah tembaga menyala; matahari seakan mengecil, kering dan muram—tanda ganjil yang amat tidak baik.

ह्रस्वःsmall/short
ह्रस्वः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootह्रस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (परिवेषः)
रूक्षःdry/rough/bleak
रूक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरूक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
अप्रशस्तःinauspicious/unapproved
अप्रशस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-प्रशस्त (प्रातिपदिक; प्रशस्त < √शंस् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
परिवेषःhalo (around the sun)
परिवेषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिवेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
सुलोहितःvery red/copper-colored
सुलोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-लोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सु + लोहितः = very red/coppery)
आदित्येin/on the sun
आदित्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
विमलेclear/pure
विमले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आदित्ये)
नीलम्dark/blue-black
नीलम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; विशेषणम् (लक्ष्म)
लक्ष्मmark/spot
लक्ष्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् (passive-like sense: is seen)

"Lakshmana! the white Sun is appearing in copper colour around with black colour in the centre which had not been seen before. It is small and dreary."

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
Ā
Āditya (Sun)

FAQs

Rāma models responsible leadership: noticing danger-signs without surrendering to them, and preparing to act according to duty.

Rāma points out ominous changes in the sun to Lakṣmaṇa, interpreting them as inauspicious portents as the war unfolds.

Alertness and prudence in a leader—reading the situation carefully to protect allies and uphold righteous aims.