Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

दूत-नीति, शुक-प्रसङ्गः

Envoy-Ethics and the Episode of Śuka

सर्वमुक्तंयथादिष्टंरावणेनदुरात्मना ।तंप्रापयन्तंवचनंतूर्णमाप्लुत्यवानराः ।।।।प्रापद्यन्तदिवंक्षिप्रंलोप्तुंहन्तुंचमुष्टिभि: ।

sarvam uktaṃ yathādiṣṭaṃ rāvaṇena durātmanā | taṃ prāpayantaṃ vacanaṃ tūrṇam āplutya vānarāḥ || prāpadyanta divaṃ kṣipraṃ loptuṃ hantuṃ ca muṣṭibhiḥ ||

Dia menyampaikan sepenuhnya apa yang diperintahkan oleh Rāvaṇa yang berhati jahat. Ketika dia sedang menyampaikan pesan itu, para vānara segera melompat, meluru pantas ke angkasa, hendak memukul dan membunuhnya dengan genggaman tangan.

सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object of implied 'said')
उक्तम्said/spoken
उक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (as)
आदिष्टम्commanded
आदिष्टम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रावणेनby Ravana
रावणेन:
Kartr-karana (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
दुरात्मनाevil-minded
दुरात्मना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to रावणेन); कर्मधारय (दुष्ट आत्मा यस्य)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रापयन्तम्conveying/delivering
प्रापयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + आप् + णिच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वचनम्message/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
आप्लुत्यhaving leapt up
आप्लुत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + प्लु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
वानराःthe vanaras
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रापद्यन्तrushed/attacked
प्रापद्यन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
दिवम्the sky
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्षिप्रम्swiftly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (quickly)
लोप्तुम्to destroy/maim
लोप्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootलुप् (धातु)
Formतुमुन्-अन्त (Infinitive)
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-अन्त (Infinitive)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
मुष्टिभिःwith fists
मुष्टिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Thus, commanded by evil minded Ravana, Suka communicated everything as spoken by Ravana. At once the Vanaras rose and started to injure Suka with their fists.

R
Rāvaṇa
Ś
Śuka
V
vānaras

FAQs

It foregrounds dūta-dharma (the norm that messengers should not be harmed) versus battlefield anger; the episode invites reflection on restraint and righteousness even toward an enemy’s envoy.

While Śuka is transmitting Rāvaṇa’s words, the vānaras react with fury and attempt to assault him mid-mission.

The need for self-control and adherence to codes of conduct in war—discipline that upholds dharma despite provocation.