Shloka 147

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

Devanagari script

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

Transliteration

ity uktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇaṃ rāvaṇānujaḥ |

ājagāma muhūrtena yatra rāmaḥ salakṣmaṇaḥ ||6.17.147||

Translation

Setelah berkata demikian dengan kata-kata yang keras kepada Rāvaṇa, Vibhīṣaṇa segera pergi ke tempat Rāma dan Lakṣmaṇa berada.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-सूचक

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; पूर्वकाल

• परुषम्: harsh
• परुषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• वाक्यम्: speech
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रावणानुजः: Ravana's younger brother
• रावणानुजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + अनुज (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आजगाम: came
• आजगाम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्; प्रथमपुरुष, एकवचन; आ- उपसर्ग

• मुहूर्तेन: in a short while
• मुहूर्तेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• रामः: Rama
• रामः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सलक्ष्मणः: with Lakshmana
• सलक्ष्मणः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपपद) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रामस्य विशेषणम्

Context

Vibheeshana, having addressed Ravana in harsh language, reached Rama and Lakshmana in a short while.

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Rāvaṇa
• Rāma
• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma demands choosing the side of justice; when counsel fails, one must act and seek righteous refuge.

What is the narrative situation?

Vibhīṣaṇa leaves Rāvaṇa after a sharp exchange and approaches Rāma and Lakṣmaṇa.

Which character virtue is emphasized?

Courage to abandon adharma-backed security for dharmic uncertainty.