Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

पुष्पकारोहणम्

Boarding the Puṣpaka; Honoring the Allies and Departure for Ayodhyā

वमुक्तास्तुरामेणहरीन्द्राहरयस्तथा ।।6.125.18।।ऊचुःप्राञ्जलयस्सर्वेराक्षसश्चविभीषणः ।

evam uktās tu rāmeṇa harīndrā harayas tathā |

ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve rākṣasaś ca vibhīṣaṇaḥ ||

Setelah demikian dititahkan oleh Rāma, Sugrīva dan para vānara, serta Vibhīṣaṇa di antara kaum rākṣasa, semuanya dengan tangan dirapatkan, berkata demikian:

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक
उक्ताःaddressed
उक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having been addressed'
तुthen/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
रामेणby Rama
रामेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
हरीन्द्राःmonkey-lords
हरीन्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: हरीणाम् इन्द्राः (lords among monkeys); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हरयःmonkeys
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/समुच्चयार्थ (so/also)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
प्राञ्जलयःwith folded hands
प्राञ्जलयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्राञ्जलि = कृताञ्जलि (with joined palms)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
राक्षसःthe Rakshasa
राक्षसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राक्षसः इति अप्पोजिशन

After Rama had spoken that way Sugriva, Vibheeshana, monkeys and Rakshasas saluted Rama and said as follows.

R
Rāma
S
Sugrīva
V
Vānaras (Harayaḥ)
V
Vibhīṣaṇa
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma as reverence to rightful authority: allies respond with humility (añjali), showing disciplined gratitude and recognition of righteous leadership.

After Rāma’s announcement about returning to Ayodhyā, the allied leaders and troops respond respectfully and begin to speak.

Collective humility and loyalty—Sugrīva, the vānaras, and Vibhīṣaṇa honor Rāma with proper salutation.