Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

युद्धकाण्डे द्वादशः सर्गः — रावणस्य परिषद्-सम्बोधनं कुम्भकर्णस्य नीत्युपदेशश्च

Ravana’s Council Address and Kumbhakarna’s Counsel

विहितंबहिरन्तश्चबलंबलवतस्तव ।कुरुष्याविमनाःक्षिप्रंयदभिप्रेतमस्तुते ।।6.12.5।।

vihitaṃ bahir antaś ca balaṃ balavatas tava | kuruṣvāvimanāḥ kṣipraṃ yad abhipretam astu te ||6.12.5||

Engkau perkasa, dan bala tentera telah ditempatkan di luar dan di dalam. Nyatakanlah segera, dengan fikiran teguh tanpa gundah, apakah yang engkau berniat lakukan.

विहितम्arranged, stationed
विहितम्:
कर्म-विशेषण (Object-qualifier)
TypeVerb
Rootवि+धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग द्वितीया एकवचन; 'placed/arranged'—'बलम्' इति विशेषणम्
बहिःoutside
बहिः:
देश-अधिकरण (Place adjunct)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (place adverb)
अन्तःinside
अन्तः:
देश-अधिकरण (Place adjunct)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (place adverb)
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
बलम्the army
बलम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया? here with 'vihitam' as predicate: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; 'the army is stationed'
बलवतस्of the powerful (one)
बलवतस्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Sambandha)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; विशेषणम्—'तव' (of you, the powerful one)
तवof you / your
तव:
षष्ठी-सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
कुरुष्वdo, carry out
कुरुष्व:
क्रिया (Action/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
अविमनाःundistracted, unperplexed
अविमनाः:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootअ+विमनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—(त्वम्) implied; 'undistracted'
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
काल-अधिकरण (Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय)
Formकाल/शीघ्रतावाचक-अव्यय (adverb of speed)
यत्whatever (that)
यत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
अभिप्रेतम्intended
अभिप्रेतम्:
कर्म-विशेषण (Object-qualifier)
TypeVerb
Rootअभि+प्र+इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग प्रथमा/द्वितीया एकवचन; 'intended/desired'
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया (Action/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; 'let it be'
तेfor you / to you
ते:
सम्प्रदान (Sampradana/Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (enclitic)

"You are a powerful one. Your army has been posted outside as well as inside. You may tell me at once without any distraction what you intend to do."

P
Prahasta
R
Rāvaṇa

FAQs

Rājadharma requires clarity and steadiness in decision-making—one should state intentions without distraction once preparations are in place.

In Laṅkā’s council setting, Prahasta points out that defenses are arranged and urges Rāvaṇa to declare his immediate plan.

Composure and decisiveness (avimānatā/steadfast focus) in leadership.