Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

रावणवधः — The Slaying of Ravana

Brahmāstra Discharge

तस्यहस्ताद्धतस्याशुकार्मुकं च ससायकम् ।निपपातसहप्राणैर्भ्रश्यमानस्यजीवितात् ।।।।

tasya hastād dhatasya āśu kārmukaṃ ca sa-sāyakam |

nipapāta saha prāṇair bhraśyamānasya jīvitāt ||

Tatkala dia terbunuh dan hayatnya segera meluncur pergi, busur dan anak panah di tangannya serta-merta terjatuh—seolah-olah jatuh bersama hembusan nyawanya sendiri.

तस्यof him (Ravana)
तस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular)
हस्तात्from (his) hand
हस्तात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (Ablative singular)
हतस्यof the slain
हतस्य:
षष्ठी-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त/PPP; पुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम्; विशेषणम् (genitive singular masculine qualifying तस्य)
आशुquickly
आशु:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/शीघ्रता-वाचक-अव्ययम् (adverb: quickly)
कार्मुकम्bow
कार्मुकम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular; subject with ससायकम्)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
ससायकम्with arrows
ससायकम्:
कर्ता-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootस + सायक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (सह सायकेन); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with कार्मुकम्)
निपपातfell down
निपपात:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootनि+पत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः एकवचनम्, परस्मैपदम्
सहtogether with
सह:
सह-सम्बन्ध (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक-अव्ययम् (preposition-like indeclinable: 'together with')
प्राणैःlife-breaths
प्राणैः:
सहकारक (Accompaniment)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental plural; accompaniment with सह)
भ्रश्यमानस्यof one whose life was slipping away
भ्रश्यमानस्य:
षष्ठी-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootभ्रंश् (धातु) → भ्रश्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्तः (शानच्/Passive present participle), पुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम्; विशेषणम् (genitive singular)
जीवितात्from life
जीवितात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-एकवचनम् (Ablative singular)

Thus, when Ravana was killed and lost his life, the bow and arrow in his hand also fell along with his life breath.

R
Rāvaṇa
K
kārmuka (bow)
S
sāyaka (arrow)
P
prāṇa (life-breath)

FAQs

The verse underscores the inevitability of karma-phala: when unrighteous power collapses, even its instruments (weapons, authority) fall away with life itself.

Immediately after Rāvaṇa is killed, his bow and arrow slip from his hand as his life-breath departs.

Indirectly, Rāma’s steadfastness in yuddha-dharma is highlighted through the decisive end of the adharma-driven antagonist.