Shloka 20

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

Devanagari script

अप्राप्तामेवतांबाणैस्त्रिभिश्चिच्छेदलक्ष्मणः ।अथोदतिष्ठत्सन्नादोवानराणांमहारणे ।।।।

Transliteration

aprāptām eva tāṃ bāṇais tribhiś ciccheda lakṣmaṇaḥ |

athodatiṣṭhat sannādo vānarāṇāṃ mahāraṇe ||

Translation

Sebelum sempat mengenai sasaran, Lakṣmaṇa mematahkan lembing itu dengan tiga anak panah; lalu dalam pertempuran besar, bangkitlah sorak kemenangan yang gemuruh dari para Vānara.

Word by Word

• अप्राप्ताम्: not yet reached
• अप्राप्ताम्: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अप्राप्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषण ताम् (शक्तिम्) इति; अर्थः 'not yet reached'

• एव: indeed/even
• एव: सम्बन्धबोधक-अव्यय (Emphasis/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphatic particle)

• ताम्: that (javelin)
• ताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन

• बाणैः: with arrows
• बाणैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन

• त्रिभिः: with three
• त्रिभिः: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग (numeral; here masculine agreeing with बाणैः), तृतीया (Instrumental), बहुवचन; विशेषण बाणैः इति

• चिच्छेद: cut/sundered
• चिच्छेद: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• लक्ष्मणः: Lakshmana
• लक्ष्मणः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन

• अथ: then
• अथ: अनन्तर-सम्बन्ध (Sequencing/अनन्तर)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunctive adverb)

• उदतिष्ठत्: arose
• उदतिष्ठत्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद् + स्था (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सन्नादः: roar/cheer
• सन्नादः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन

• वानराणाम्: of the vanaras
• वानराणाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन

• महारणे: in the great battle
• महारणे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महारण (प्रातिपदिक: महा + रण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन

Context

Lakshmana shattered the javelin with three shafts even before it reached him (Vibheeshana). Then the Vanaras raised loud cheer in that huge conflict.

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa
• Vānaras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Protecting the righteous ally in the midst of danger—swift, proportionate defense in service of a just cause.

What is the narrative situation?

A thrown spear is intercepted mid-flight as Lakṣmaṇa breaks it with three arrows, prompting the Vānaras to cheer.

Which character virtue is emphasized?

Lakṣmaṇa’s vigilance and protective courage (rakṣaṇa-bhāva) under battlefield pressure.