Previous Verse
Next Verse

Valmiki Ramayana 2.77.20Ayodhya Kanda, Sarga 77, Shloka 20

और्ध्वदैहिकक्रिया-शोकविलापः

Obsequies for Daśaratha and the Brothers’ Lament

ततो विषण्णौ श्रान्तौ च शत्रुघ्नभरतावुभौ।।।।धरण्यां संव्यवेष्टेतां भग्नशृङ्गाविवर्षभौ।

tato viṣaṇṇau śrāntau ca śatrughnabharatāv ubhau | dharaṇyāṃ saṃvyaveṣṭetāṃ bhagnaśṛṅgāv ivarṣabhau ||

Maka Bharata dan Śatrughna, kedua-duanya dukacita dan letih, menggeliat di bumi laksana dua lembu jantan yang patah tanduknya.

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb of sequence (ततः)
viṣaṇṇaudejected
viṣaṇṇau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootviṣaṇṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; adjective of śatrughnabharatau
śrāntauexhausted
śrāntau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśrānta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; adjective
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
śatrughna-bharatauŚatrughna and Bharata
śatrughna-bharatau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśatrughna + bharata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; itaretara-dvandva (copulative): Śatrughna and Bharata
ubhauboth
ubhau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; adjective emphasizing dual
dharaṇyāmon the ground
dharaṇyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī (धरणी) (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Ekavacana
saṃvyaveṣṭetāmthe two lay writhing/rolled about
saṃvyaveṣṭetām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + vi + √veṣṭ (वेष्ट्) (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/लङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Dvivacana; ātmanepada; 'they two lay writhing/rolled'
bhagna-śṛṅgauwith broken horns
bhagna-śṛṅgau:
Upamāna (उपमान)
TypeAdjective
Rootbhagna + śṛṅga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; karmadhāraya: bhagnau śṛṅgau yasyau (with broken horns)
ivalike
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (comparison)
vṛṣabhautwo bulls
vṛṣabhau:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootvṛṣabha (वृषभ) (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana; upamāna noun

Thereafter, both Satrughna and Bharata, dejected and exhausted, lay writhing on the floor like two bulls with their horns broken.

B
Bharata
Ś
Śatrughna
G
Ground (Dharaṇī)

FAQs

It underscores the human cost of disrupted dharma (rightful succession and family order), showing grief as a consequence of moral and political rupture.

Overcome by sorrow, the two brothers collapse and writhe on the ground.

Brotherly solidarity and sincerity of emotion—grief is not performative but physically overwhelming.

Ask anything about this verse

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App