Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

भरतस्य दूतसमागमः तथा केकयराजनः अनुज्ञा

Bharata Meets the Messengers; Kekaya King Grants Leave

बभूव ह्यस्य हृदये चिन्ता सुमहती तदा।त्वरया चापि दूतानां स्वप्नस्यापि च दर्शनात्।।2.70.25।।

babhūva hy asya hṛdaye cintā sumahatī tadā |

tvarayā cāpi dūtānāṁ svapnasyāpi ca darśanāt ||2.70.25||

Pada saat itu timbul kebimbangan yang amat besar di dalam hatinya—kerana tergesa-gesanya para utusan, dan juga kerana penglihatan dalam mimpi.

बभूवarose/was
बभूव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हिindeed/for
हि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (explanatory/emphatic)
अस्यof him/his
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
हृदयेin (his) heart
हृदये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
चिन्ताanxiety
चिन्ता:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootcintā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
सुमहतीvery great
सुमहती:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-mahatī (प्रातिपदिक; सु + महत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; अव्ययीभाव-पूर्वपद (सु-)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक
त्वरयाdue to haste
त्वरया:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Roottvarā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (हेतु/करण), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (also/even)
दूतानाम्of the messengers
दूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
स्वप्नस्यof the dream
स्वप्नस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (also)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
दर्शनात्from seeing; due to the sight
दर्शनात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootdarśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन

Thus having taken leave of his maternal grandfather and uncle Yuddhajit, Bharata accompanied by Satrughna boarded the chariot and went along.

B
Bharata
D
dūtāḥ (messengers)

FAQs

Dharma includes inner vigilance: a righteous person takes signs seriously, examines conscience, and prepares to act rightly amid uncertainty.

Bharata senses something is wrong; the urgency of the messengers and his troubling dream intensify his anxiety as he prepares to depart.

Sensitivity and moral alertness—Bharata’s heart responds to warning signs rather than remaining complacent.