Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

सप्तपञ्चाशः सर्गः

Sumantra’s Return to Ayodhya and the Palace’s Lament

स शून्यामिव निश्शब्दां दृष्ट्वा परमदुर्मनाः।सुमन्त्रश्चिन्तयामास शोकवेगसमाहतः।।।।

sa śūnyām iva niḥśabdāṁ dṛṣṭvā paramadurmanāḥ |

sumantraś cintayāmāsa śoka-vega-samāhataḥ ||

Melihat kota itu seakan-akan kosong dan sunyi, Sumantra amat dukacita; dihentam gelora kesedihan, lalu tenggelam dalam renungan yang resah.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शून्याम्empty
शून्याम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootśūnya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अयोध्याम्/पुरीम्)
इवas if
इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थक (like/as if)
निःशब्दाम्silent
निःशब्दाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnis + śabda (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश्-धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
परम-दुर्मनाःutterly dejected
परम-दुर्मनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparama + durmanas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (परमं दुर्मनाः)
सुमन्त्रःSumantra
सुमन्त्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsumantra (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चिन्तयामासreflected / thought
चिन्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (चिन्त्-धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect/लिट्), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
शोक-वेग-समाहतःstruck by a surge of grief
शोक-वेग-समाहतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśoka + vega + samāhata (सम्+आ+हन्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुष-समास (शोकवेगेन समाहतः)

The charioteer reached Ayodhya on the third day at dusk and found the city cheerless.

S
Sumantra
A
Ayodhyā

FAQs

Dharma includes emotional integrity: grief is not denied or suppressed, yet one must still think clearly and act responsibly within sorrow.

Sumantra enters a strangely quiet Ayodhyā and realizes the depth of public mourning after Rāma’s departure.

Conscientiousness and empathy: Sumantra is sensitive to the city’s suffering and reflects on what it means.