Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

भरद्वाजाश्रमप्राप्तिः

Arrival at Bharadvāja’s Hermitage and Counsel toward Citrakūṭa

तस्य प्रयागे रामस्य तं महर्षिमुपेयुषः।प्रपन्ना रजनी पुण्याः चित्राः कथयतः कथाः।।।।

tasya prayāge rāmasya taṁ maharṣim upeyuṣaḥ |

prapannā rajanī puṇyāḥ citrāḥ kathayataḥ kathāḥ || 2.54.34 ||

Di Prayaga, ketika Rama mendekati maharesi itu dan mendengar kisah-kisah yang pelbagai lagi suci, maka turunlah malam yang kudus.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
प्रयागेat Prayaga
प्रयागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
महर्षिम्great sage
महर्षिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् ऋषिः)
उपेयुषःof (Rama) who had approached
उपेयुषः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootउप√इ (धातु)
Formकृदन्त; क्त्वसु/लिट्-सम्भव-परिप्रयोगः: ‘उपेयुष्’ (past active participle-like, from √इ with उप-), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; रामस्य विशेषणम्
प्रपन्नाhad come / had set in
प्रपन्ना:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√पद् (धातु)
Formकृदन्त; क्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘रजनी’ इत्यस्य विशेषणम्
रजनीnight
रजनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुण्याःholy
पुण्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘कथाः’ इत्यस्य विशेषणम्
चित्राःvaried / delightful
चित्राः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘कथाः’ इत्यस्य विशेषणम्
कथयतःwhile conversing / narrating
कथयतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन/एकवचन-रूपसाम्ये षष्ठी एकवचन (कथयतः) — ‘(तयोः) कथयतः’ = while (they) were narrating; सन्दर्भे ‘राम-ऋषि’ संवादः
कथाःstories
कथाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

At Prayaga, while the great sage Bharadwaja was narrating to Rama sitting near him several interesting anecdotes, the holy night set in.

P
Prayāga
R
Rāma
B
Bharadvāja

FAQs

Learning dharma through satsanga: righteous living is strengthened by listening to ennobling discourse from realized teachers.

Rāma stays at Prayāga near Bharadvāja, and the evening passes in conversation and sacred storytelling.

Receptivity and humility—Rāma models the virtue of listening attentively to wise counsel.