Shloka 32

प्रविविक्तमहं मन्ये तं वासं भवतस्सुखम्।इह वा वनवासाय वस राम मया सह।।।।

praviviktaṁ ahaṁ manye taṁ vāsaṁ bhavatas sukham |

iha vā vanavāsāya vasa rāma mayā saha || 2.54.32 ||

Aku berpendapat tempat tinggal yang sunyi itu akan menyenangkan bagimu; atau, wahai Rama, tinggallah di sini bersamaku sepanjang masa pembuanganmu di rimba.

प्रविविक्तम्very secluded
प्रविविक्तम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + विविक्त (वि-विच्/विविच् धातु + क्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त/विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; वासम् इत्यस्य विशेषण
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
मन्येI think
मन्ये:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (present); आत्मनेपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
तम्that
तम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; वासम् इत्यस्य विशेषण
वासम्dwelling, abode
वासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
भवतःof you, your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
सुखम्comfortable, pleasant
सुखम्:
Phala (फल)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd) (फल/विशेष्य), एकवचन; वासम् इत्यस्य फलरूपेण
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle: 'or')
वनवासायfor forest-dwelling (exile)
वनवासाय:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवन + वास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (वनस्य वासः); पुल्लिङ्ग; चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the purpose of)
वसdwell, stay
वस:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative); परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
मयाwith me
मया:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/सह), एकवचन
सहwith
सह:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक ('with')

O Rama, I think you will enjoy your stay there in a solitary place. Or else, you may live with me here during the period of banishment.

B
Bharadvāja
R
Rāma

FAQs

Atithi-dharma (duty to guests) and compassion: the sage offers shelter and counsel, supporting the righteous in adversity.

Bharadvāja advises Rāma about a suitable place to live during exile and also offers his own hermitage as an alternative.

Hospitable care and wise guidance—Bharadvāja’s readiness to share resources for a dharmic cause.