Shloka 46

युनक्त्यर्थैः प्रहृष्टश्च तमसौ यत्र तुष्यति।।2.2.46।।शान्तै स्सर्वप्रजाकान्तैः प्रीतिसञ्जननैर्नृणाम्।गुणैर्विरुरुचे रामो दीप्त स्सूर्य इवांशुभिः।।2.2.47।।

yunakty arthaiḥ prahṛṣṭaś ca tam asau yatra tuṣyati | śāntaiḥ sarvaprajākāntaiḥ prītisañjananair nṛṇām | guṇair viruruce rāmo dīptaḥ sūrya ivāṃśubhiḥ || 2.2.46-47 ||

Apabila baginda berkenan, Sri Rama dengan gembira mengurniakan kekayaan; dan dengan sifat-sifat yang tenang—dikasihi oleh semua rakyat dan memberikan kegembiraan kepada manusia—Rama bersinar seperti matahari yang memancar dengan sinarnya.

yunaktiyokes/joins; bestows
yunakti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yuj (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
arthaiḥwith wealth/resources
arthaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootartha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
prahṛṣṭaḥdelighted
prahṛṣṭaḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootpra√hṛṣ (धातु)
FormPast participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चयार्थक-निपात)
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
asauhe (that one)
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
yatrawhere/wherever
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormAvyaya; relative adverb (देश/प्रसङ्गवाचक)
tuṣyatiis pleased
tuṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√tuṣ (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
śāntaiḥwith tranquil (qualities)
śāntaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक; PPP from √śam)
FormPast participle used adjectivally (क्त), Masculine/Neuter (पुं/नपुं), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); qualifying guṇaiḥ
sarpaprajākāntaiḥwith (qualities) dear to all subjects
sarpaprajākāntaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsarva + prajā + kānta (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa ‘dear to all subjects’ qualifying guṇaiḥ
prītisañjananaiḥwith delight-producing (qualities)
prītisañjananaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootprīti + sañjanana (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa ‘producing affection/delight’ qualifying guṇaiḥ
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
guṇaiḥwith virtues/qualities
guṇaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
viruruceshone, was resplendent
viruruce:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√ruc (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dīptaḥshining, blazing
dīptaḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootdīpta (प्रातिपदिक; PPP from √dīp)
FormPast participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sūryaḥthe sun
sūryaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
ivalike
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormAvyaya; comparative particle (उपमार्थक-निपात)
aṃśubhiḥwith rays
aṃśubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaṃśu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)

When pleased, Rama bestows wealth. Like the Sun shining with his rays, He shines with his qualities of tranquil, charming and loving nature.

R
Rāma
S
sun (sūrya)

FAQs

Dharmic generosity and gentle conduct: wealth is bestowed when merited, and inner calm becomes a public blessing, like sunlight.

Continuing their eulogy, the ministers describe how Rāma rewards well and is universally loved for his peaceful virtues.

Dāna (generosity) guided by discernment, and śānti (tranquility) that wins the hearts of the people.