Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

चतुर्थीं श्रृणु विप्रेन्द्र नित्यक्लिन्नासमाह्वयाम् । हंसस्तु दाहवह्निस्वैर्युक्तः प्रथममुच्यते ॥ ७९ ॥

caturthīṃ śrṛṇu viprendra nityaklinnāsamāhvayām | haṃsastu dāhavahnisvairyuktaḥ prathamamucyate || 79 ||

Wahai yang terbaik di antara para brāhmaṇa, dengarlah jenis yang keempat, yang dinamai Nityaklinnā. Di dalamnya, yang pertama disebut Haṁsa, terkait dengan api pembakaran dan sifat berdikari (svairya).

caturthīmthe fourth (one)
caturthīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaturthī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचन (Accusative singular)
śṛṇuhear
śṛṇu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
vipra-indraO best of Brahmins
vipra-indra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (viprāṇām indraḥ); पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचन (Vocative singular)
nitya-klinnāever-moistened
nitya-klinnā:
Karma (कर्म) — qualifier
TypeAdjective
Rootnitya (प्रातिपदिक) + klinnā (प्रातिपदिक; √klid धातु-कृदन्त)
Formकर्मधारय; klinnā = क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘moistened’; स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचन, qualifying (caturthīm understood as vidyām/śaktim)
samāhvayāmnamed/called
samāhvayām:
Karma (कर्म) — qualifier
TypeAdjective
Rootsamāhvayā (प्रातिपदिक; √hve/√hvā धातु-कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचन; ‘having the name/called’ (name-qualifier)
haṃsaḥHaṃsa (mystic syllable/term)
haṃsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothaṃsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचन (Nominative singular)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध) — discourse particle
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — contrast/emphasis
dāha-vahni-svaira-yuktaḥassociated with burning fire and freedom/independence
dāha-vahni-svaira-yuktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāha (प्रातिपदिक) + vahni (प्रातिपदिक) + svaira (प्रातिपदिक) + yukta (प्रातिपदिक; √yuj धातु-कृदन्त)
Formबहुपद-तत्पुरुष; yukta = क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘joined/associated’; पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचन, qualifying haṃsaḥ
prathamamfirst
prathamam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा-एकवचन (Nominative/Accusative singular) — adverbial use ‘firstly’
ucyateis said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोग (passive sense) ‘is said’

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta (wonder)

Secondary Rasa: shanta (peace)

N
Narada

FAQs

It marks a structured, śāstric classification within the technical teachings of Book 1.3, identifying “Nityaklinnā” as a distinct fourth division and naming “Haṁsa” as its first subtype—showing how Vedic sciences organize subtle qualities and functions.

Direct bhakti practice is not the primary focus here; the verse belongs to a technical/vidyā-oriented section. Indirectly, it supports bhakti by systematizing disciplined knowledge (vidyā) that traditionally aids correct ritual and contemplative practice.

A technical taxonomy is being taught—naming a category (Nityaklinnā) and its first member (Haṁsa) with defining attributes (burning fire, independence). This reflects the Vedāṅga-style method of precise definition and classification used in śāstric instruction.