Previous Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 169

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे पञ्चप्रकृतिमन्त्रादिनिरूपणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः ॥ ८३ ॥

iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde pañcaprakṛtimantrādinirūpaṇaṃ nāma tryaśītitamo'dhyāyaḥ || 83 ||

Demikianlah berakhir bab kelapan puluh tiga, bertajuk “Huraian tentang Lima Prakṛti serta Mantra-mantra yang berkaitan,” dalam Suku Ketiga Naratif Agung bahagian awal (Pūrva-bhāga) Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसमाप्ति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative/closure particle)
śrī-bṛhat-nāradīyein the venerable Bṛhat-Nāradīya
śrī-bṛhat-nāradīye:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeAdjective
Rootśrī (प्रातिपदिक) + bṛhat (प्रातिपदिक) + nāradīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषणम्—‘पुराणे’ इति पदस्य
purāṇein the Purāṇa
purāṇe:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
pūrva-bhāgein the former part
pūrva-bhāge:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘पूर्वस्य भागः’ (genitive tatpuruṣa)
bṛhat-upākhyānein the great subsidiary narrative
bṛhat-upākhyāne:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootbṛhat (प्रातिपदिक) + upākhyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘बृहद् उपाख्यानम्’
tṛtīya-pādein the third section (pāda)
tṛtīya-pāde:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Roottṛtīya (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘तृतीयः पादः’
pañca-prakṛti-mantra-ādi-nirūpaṇamthe exposition of the five prakṛtis, mantras, etc.
pañca-prakṛti-mantra-ādi-nirūpaṇam:
Visheshya (विशेष्य/heading)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या/प्रातिपदिक) + prakṛti (प्रातिपदिक) + mantra (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + nirūpaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; शीर्षकवाचकं नामपदम्; समासः—‘पञ्चप्रकृतयः मन्त्राः आदयः येषां तेषां निरूपणम्’ (समाहार/षष्ठी-तत्पुरुषप्राय)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः (indeclinable), शीर्षकनिर्देशक (title-marker: “named/called”)
tryaśītitamaḥeighty-third
tryaśītitamaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottryaśīti (प्रातिपदिक) + -tama (तद्धित/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) विशेषणम्—‘अध्यायः’ इति पदस्य
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Narrator/editorial colophon (Purāṇic redactional voice; not a dialogue line)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

This is a concluding colophon that seals the chapter’s teaching by naming its subject—five prakṛtis and associated mantras—signposting the text’s structured transmission of Vedic-technical knowledge within the Purāṇic framework.

It does not directly teach bhakti; instead, it frames a technical chapter (prakṛti/mantra exposition) that can support devotional practice by clarifying mantra-related and doctrinal categories used in Purāṇic-Vedic worship.

The verse highlights the organizational and technical focus of Book 1.3 (Third Pāda), specifically an exposition involving mantras and doctrinal categories (prakṛti), aligning with Vedāṅga-adjacent, applied scriptural learning.