Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 92

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

आकल्पतेषु प्रत्येकं कामरूपमुपाश्रितः । ममाज्ञाकारको रामभक्तः पूजितविग्रहः ॥ ९२ ॥

ākalpateṣu pratyekaṃ kāmarūpamupāśritaḥ | mamājñākārako rāmabhaktaḥ pūjitavigrahaḥ || 92 ||

Pada setiap kalpa, Baginda mengambil rupa apa pun yang dikehendaki; Baginda bertindak menurut perintah-Ku—seorang bhakta Rāma, dan wujud jasmaninya layak dipuja.

ā-kalpa-teṣuin the kalpas (aeons)
ā-kalpa-teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootā-kalpa (आकल्प प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; ‘in (all) kalpas’
pratyekameach (time), individually
pratyekam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpratyeka (प्रत्येक प्रातिपदिक/अव्ययीभावार्थ)
FormIndeclinable adverb (अव्यय), ‘each time/individually’
kāma-rūpama desired form
kāma-rūpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāma + rūpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular; karmadhāraya ‘kāmaṃ rūpam’ (desired form)
upāśritaḥhaving assumed / resorting to
upāśritaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootupa-ā-śri (उप+आ+श्रि धातु)
FormPast participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular; ‘having resorted to/assumed’
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Singular; pronoun
ājñā-kārakaḥdoer of (my) command
ājñā-kārakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootājñā + kāraka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; tatpuruṣa ‘ājñāyāḥ kārakaḥ’ (executor of command)
rāma-bhaktaḥdevotee of Rāma
rāma-bhaktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma + bhakta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; tatpuruṣa ‘rāmasya bhaktaḥ’
pūjita-vigrahaḥhaving a worshipped form
pūjita-vigrahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpūjita + vigraha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; karmadhāraya ‘pūjitaḥ vigrahaḥ’ (one whose form is worshipped / worshipped form)

Sanatkumara (in dialogue instruction to Narada, consistent with Book 1.3 discourse style)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

R
Rama

FAQs

It presents the ideal divine servant/devotee: one who manifests as needed across ages, remains obedient to divine command, and becomes worthy of worship due to unwavering Rāma-bhakti.

Bhakti is shown as active service (ājñā-kāraka) and steadfast devotion to Rāma; such devotion sanctifies even the devotee’s embodied presence (vigraha) as venerable.

The verse uses technical Purāṇic time-cycles (kalpa) and the doctrine of intentional manifestation (kāmarūpa), supporting ritual-theological understanding relevant to Purāṇic worship practice.