Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 197

Mahāviṣṇu-Mantras: Aṣṭākṣarī, Sudarśana-Astra, Nyāsa Systems, Āvaraṇa-Pūjā, and Prayogas

महापाश हदादघटयमाकर्षयद्वयम् । हुं फटे स्वाहा च पाशाय नमः पाशार्चने मनुः ॥ १९७ ॥

mahāpāśa hadādaghaṭayamākarṣayadvayam | huṃ phaṭe svāhā ca pāśāya namaḥ pāśārcane manuḥ || 197 ||

(Bacalah:) “Wahai Tali Jerat Agung (pāśa), tangkaplah, tumbangkanlah, lumpuhkanlah, dan tariklah (sasaran) kepadaku—huṁ, phaṭ; svāhā. Sembah sujud kepada Jerat.” Inilah mantra untuk pemujaan jerat (pāśārcana).

महापाशO great noose
महापाश:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहापाश (प्रातिपदिक; महा + पाश)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; compound: कर्मधारय (महान् पाशः)
हदात्from the lake/pond
हदात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootहदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5/अपादान), एकवचन; ablative ‘from’
अघटयम्I caused/arranged (to happen)
अघटयम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअघटय (धातु; घट्/घटय् caus.)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; causative sense ‘I caused/arranged’ (पाठभेद/दुर्लभ-रूप)
आकर्षयत्draws/pulls
आकर्षयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√कृष् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘draws/pulls’
द्वयम्the pair/twofold (thing)
द्वयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
हुंhuṃ
हुं:
Mantra-part (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootहुं (अव्यय; बीज/नाद)
Formबीजाक्षर/मन्त्र-नाद (mantric syllable)
फटेphaṭ
फटे:
Mantra-part (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय; मन्त्र-नाद)
Formमन्त्र-नाद; ‘phaṭ’ (often used as विस्फोटक-बीज)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
Mantra-part (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय)
Formहविर्दान-समर्पणार्थक अव्यय (oblation formula)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक (conjunction)
पाशायto/for the noose
पाशाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन
नमःobeisance
नमः:
Mantra-part (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रयोगः; ‘obeisance’ (often treated as अव्यय in mantra)
पाशार्चनेin the worship of the noose
पाशार्चने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाशार्चन (प्रातिपदिक; पाश + अर्चन)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष (पाशस्य अर्चनम्)
मनुःthe mantra-formula (manu)
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: bhayanaka

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It preserves a technical mantra-vidhi: the verse identifies a specific formula (manu) for pāśārcana, showing how ritual sound (huṁ, phaṭ, svāhā) is framed as a controlled spiritual instrument rather than mere speech.

Bhakti here is expressed as disciplined worship (arcana): even when a mantra has commanding verbs, it is sealed with “namaḥ” (salutation), indicating submission to divine authority and ritual propriety rather than ego-driven power.

It highlights mantra-prayoga and ritual phonetics: the use of bija syllables (huṁ, phaṭ) and the oblation-ending (svāhā), along with specifying the exact context of application—pāśārcana (worship using/for the noose).